Bài toán kiểm soát lây nhiễm HIV trong nhóm MSM tại Bình Dương

Thứ sáu 05/02/2021 20:00

Việc lây truyền HIV qua các hành vi tình dục đồng giới đang ngày càng được chú trọng trong những năm gần đây. Trên toàn cầu, 3%–25% tổng số ca nhiễm HIV/AIDS lây truyền qua hành vi quan hệ tình dục đồng giới nam (MSM), và tỷ lệ này cao hơn nhiều so với tỷ lệ hiện nhiễm HIV ở người trưởng thành trong khu vực.

Tỉ lệ dương tính trong nhóm MSM lên đến 32%

Tại Việt Nam, ước tính có khoảng 2%-5% tổng số nam giới trưởng thành là MSM, con đường lây truyền chính của HIV đã chuyển từ sử dụng ma túy sang đường tình dục.  

Đáng lưu ý, thời gian gần đây, lây truyền HIV qua các hành vi tình dục đồng giới tăng, từ 0,3% trước năm 2005 lên hơn 14%-17% vào năm 2019. Tại Bình Dương, trong năm 2020, tỉ lệ lây nhiễm trong MSM gia tăng đột biến, chiếm đa số trong các ca dương tính mới phát hiện. Cả năm 2020 phát hiện được là 754, trong đó MSM chiếm đến gần 80%.

PrEP vẫn là chiến lược quan trọng nhất trong thời gian tới nhằm gia tăng MSM sử dụng trong phòng ngừa lây nhiễm HIV tại Bình Dương. Ảnh: Tống Nam

Bên cạnh đó, giang mai cũng là một yếu tố sinh học liên quan đến lây nhiễm HIV và phần lớn MSM mắc bệnh giang mai và dương tính với HIV.  

Theo Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Bình Dương (CDC Bình Dương), trong kết quả tư vấn xét nghiệm HIV tại cơ sở y tế và các nhân viên hỗ trợ cộng đồng, có 1.515 xét nghiệm cho cộng đồng MSM đã được thực hiện, qua đó phát hiện được 484 ca dương tính, ước tính tỷ lệ dương tính lên đến 32%

Cũng trong báo cáo hoạt động năm 2020, tỉ lệ nhiễm HIV dương tính trong MSM chiếm đến gần 80%, đa số đều là lao động di cư đến Bình Dương làm việc. Chính vì thế, MSM trẻ trong độ tuổi từ 15-24 chiếm đa số ca nhiễm HIV mới ở nam giới.

Trước thực trạng trên, tỷ lệ nhiễm HIV ở Bình Dương ngày càng được đặc biệt quan tâm. Trong khi các ca chuẩn đoán HIV mới ở nhóm phụ nữ hành nghề mại dâm giảm mạnh, chỉ ghi nhận chiếm 0.5% ca nhiễm mới, người nghiện chích ma túy với khoảng 3%, thì nhóm MSM tỉ lệ dương tính lên đến 32%.

BS. Vương Thế Linh – Phụ trách Khoa HIV (Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Bình Dương) cho biết, trong số ca nhiễm HIV ở MSM, thì có đến 85% là đối tượng công nhân và học sinh/sinh viên. Khi còn ở quê, các bạn e ngại, không bộc lộ xu hướng tình dục, nên khi lên môi trường đô thị cởi mở, thoải mái tìm kiếm bạn tình, từ đó, nảy sinh các mối quan hệ tình cảm, quan hệ tình dục. Đa số những đối tượng chưa biết cách bảo vệ phòng ngừa, không có thói quen sử dụng bao cao su lại quan hệ với nhiều bạn tình nên nguy cơ lây nhiễm HIV rất cao. Chưa kể, một số MSM hiện nay có xu hướng rủ nhau cùng sử dụng ma túy rồi quan hệ tình dục (không sử dụng biện pháp bảo vệ).

Dự báo trong những năm sắp tới, số người nhiễm HIV là MSM có gốc ngoại tỉnh sẽ tiếp tục tăng trong làn sóng di cư vào các khu công nghiệp, đặc biệt là các tỉnh miền Tây Nam Bộ. Với văn hóa cởi mở và dễ hòa nhập, một lượng không nhỏ nam đồng tính sẽ chọn Bình Dương làm nơi dừng chân sinh sống, đây là một bài toán khó cho việc kiểm soát, nâng cao nhận thức của nhóm lao động di cư này về kiến thức HIV.

Đẩy mạnh ứng phó phòng, chống HIV trong nhóm MSM

Một ghi nhận tuyệt vời mà các bệnh nhân phản hồi lại, theo anh Đào Minh Tín (Nhóm Kết Nối Trẻ-Bình Dương) , khách hàng là MSM có tỉ lệ tuân thủ điều trị khá tốt, chủ động trong việc tìm hiểu thông tin và biết cách chăm sóc bản thân, thông thường, 6 tháng là các bạn đã đạt được tải lượng dưới ngưỡng phát hiện (K=K).

Chia sẻ với phóng viên, bạn Nguyễn Đ.Đ (Thủ Dầu Một) cũng thông báo đã đạt được K=K trong đợt xét nghiệm tải lượng virus vào tháng 11/2020: “Em cảm thấy thở phào nhẹ nhõm, điều tuyệt vời là em đã có thể tự tin chăm sóc bản thân, an toàn cho gia đình và người yêu, đồng thời cũng học được cách sống lạc quan và tích cực hơn, HIV đã không phải là căn bệnh chết người nữa, ít nhất là với em”

Cũng theo bác sĩ Vương Thế Linh, do Bình Dương có xu hướng gia tăng người nhiễm HIV trong nhóm nguy cơ cao là MSM, nên địa phương tập trung đẩy mạnh các biện pháp can thiệp giảm hại. Trong đó, bao gồm cung cấp bơm kim tiêm, bao cao su cho nhóm nguy cơ cao, điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone, điều trị dự phòng trước phơi nhiễm (PrEP), triển khai chiến dịch K=K…

Một ví dụ việc sử dụng phương pháp điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) trong nhóm MSM, chiến lược của Bình Dương là gia tăng tăng việc sử dụng PrEP hàng ngày (tenofovir + emtricitabine) có thể làm giảm 99% khả năng nhiễm HIV (Theo CDC Hoa Kỳ) đã được nghiên cứu rộng rãi trong nhóm MSM để xem cách sử dụng nó có hiệu quả nhất.

Hiện Bình Dương đang tích cực trong việc tuyền truyền để gia tăng số lượng người có nguy cơ, đặc biệt là MSM tham gia vào sử dụng PrEP. Trong năm 2021, trong kế hoạch, Bình Dương sẽ có 4 cơ sở cung cấp dịch vụ PrEP, bao gồm: Trung tâm Y tế Dĩ An, Trung tâm Y tế Thuận An, Trung tâm Y tế Thủ Dầu Một và Trung tâm Y tế Bến Cát. Ngoài ra, sẽ có một cơ sở y tế tư nhân cùng tham gia vào cung cấp dịch vụ cấp PrEP.

Với mong muốn một mô hình “One Stop Shop” có thể cung cấp dịch vụ toàn diện về HIV, trong đó có PrEP, Bình Dương sẽ đạt được kế hoạch đề ra với khoảng gần 1.200 người sẽ tham gia sử dụng PrEP.

Các phương án dự phòng hiệu quả khác bao gồm gia tăng việc truyền thông thay đổi hành vi, các phương thức truyền thông gia tăng nhận thức bằng mạng xã hội, tăng cường cung cấp bao cao su và chất bôi trơn cũng được mở rộng tối đa. Các khu công nghiêp, nhà trọ, và các trường đại học/trung học phổ thông cũng là đích nhắm trong các điểm truyền thông trong năm 2021.

Việc hỗ trợ khách hàng tuân thủ điều trị và đạt K=K cũng là phương án dự phòng rất hiệu quả với bệnh nhân sống chung với HIV, đặc biệt là MSM. Trong mục tiêu chung của CDC Hoa Kỳ tại Việt Nam, thực hiện “trung tính về HIV” đang là trọng điểm trong việc giảm lây nhiễm HIV tại nhóm MSM, bao gồm điều trị dự phòng ARV và điều trị PrEP.

Tống Nam

Viết bình luận

Hãy sử dụng tiếng Việt có dấu khi viết bài. Bình luận của bạn sẽ được biên tập trước khi đăng

 (*) 

  (*)

   

Tắt bộ gõ Gõ tự động Telex VNI VIQR 

Số ký tự còn lại:

Protected by FormShield
Refresh