7 hành vi vi phạm sẽ bị phát hiện khi người nghiện đeo thiết bị giám sát

Bộ Công an đang lấy ý kiến đối với dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Phòng, chống ma túy, trong đó đáng chú ý là quy định về áp dụng biện pháp giám sát điện tử đối với người nghiện ma túy.

Theo Luật Phòng, chống ma túy 2025, giám sát điện tử là biện pháp sử dụng thiết bị điện tử để quản lý, theo dõi người cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, người điều trị nghiện bằng thuốc thay thế và người đang bị quản lý sau cai nghiện ma túy.

Bộ Công an lý giải, thiết bị giám sát điện tử là thiết bị giám sát định vị viễn thông do Bộ Công an cấp. Thiết bị được đeo, gắn trên cơ thể để xác định vị trí của người bị giám sát. Tùy từng trường hợp sẽ có các thời gian áp dụng biện pháp giám sát điện tử khác nhau, có thể 1 hoặc 2 năm.

Quyết định áp dụng biện pháp giám sát sẽ do Trưởng công an cấp xã nơi lập danh sách quản lý cai nghiện ký. Sau khi có quyết định, cán bộ công an cấp xã được giao nhiệm vụ sẽ bắt đầu đeo, gắn thiết bị lên cơ thể người bị giám sát. Quyết định được gửi cho người bị giám sát và gia đình của họ hoặc cha mẹ, người giám hộ với người từ đủ 12 đến dưới 18 tuổi.

Người bị giám sát điện tử có thể đề nghị cán bộ quản lý tháo tạm thời hoặc thay đổi vị trí đeo, gắn thiết bị trên cơ thể trong các trường hợp vì khám, chữa bệnh. Khi lý do này không còn phải liên hệ ngay với công an cấp xã để được đeo, gắn lại thiết bị giám sát điện tử.

Nếu thời gian đeo, gắn thiết bị giám sát điện tử tại một vị trí đã từ đủ 1 tháng trở lên, người bị giám sát có thể đề nghị cán bộ quản lý thay đổi vị trí đeo, gắn thiết bị. Việc tháo tạm thời, đeo, gắn lại thiết bị phải được lập thành biên bản theo mẫu.

Thiết bị giám sát điện tử sẽ giống như đồng hồ thông minh

Trước đó, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Bộ Công an, dự kiến thiết bị giám sát điện tử giống như đồng hồ thông minh nên không gây mặc cảm, tự ti khi giao tiếp, lao động, sinh hoạt. Thiết bị có thể giám sát vị trí, sức khỏe của người cai nghiện và cảnh báo đến nhà chức trách nếu họ có ý định sử dụng ma túy.

Thiết bị được sản xuất với kích thước nhỏ gọn, tích hợp hệ thống cảm biến sinh học hiện đại, định vị GPS; chống tháo gỡ, chống cháy nổ, chống nước, va đập. Đặc biệt, dữ liệu phân tích còn hỗ trợ công an sớm phát hiện dấu hiệu tụ tập bất thường và khoanh vùng các địa điểm nghi vấn dễ hình thành điểm tổ chức, chứa chấp, sử dụng trái phép chất ma túy.

Khi nhận được quyết định giám sát điện tử, người bị giám sát đăng ký phạm vi cư trú, đi lại, sinh hoạt, làm việc. Khi thay đổi phạm vi đã đăng ký hoặc thay đổi nơi cư trú phải thông báo với công an cấp xã.

Trên cơ sở đăng ký phạm vi cư trú, đi lại, sinh hoạt, làm việc của người bị giám sát, cán bộ được phân công sẽ kịp thời phát hiện khi họ di chuyển khỏi phạm vi đăng ký. Nếu có vi phạm hoặc di chuyển ra nơi khác công an sẽ cảnh báo, xử lý theo quy định.

Khi thay đổi nơi cư trú, người bị giám sát phải báo cáo với công an cấp xã nơi chuyển đi và trình diện công an cấp xã nơi chuyển đến trong vòng 24 giờ kể từ khi đến. Ngoài ra, trong thời hạn 24 giờ từ khi phát hiện thiết bị hỏng, gặp sự cố phải báo cho cán bộ được giao quản lý.

Theo dự thảo, 7 hành vi sẽ bị coi là vi phạm quy định về giám sát điện tử, đó là: phá hủy, tác động làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của thiết bị giám sát điện tử; không chấp hành việc đeo thiết bị; tự ý tháo thiết bị; để thiết bị hết pin trong thời hạn 24 giờ; cố tình đi khỏi phạm vi đã đăng ký mà không báo cáo; thay đổi nơi cư trú mà không thông báo; không trình diện nơi chuyển đến khi thay đổi nơi cư trú.

Trưởng công an cấp xã sẽ quyết định tạm dừng biện pháp giám sát điện tử nếu người bị giám sát bị tạm giữ hình sự, tạm giam, chấp hành án phạt tù hoặc đi ra ngoài lãnh thổ Việt Nam...

Dự thảo đề xuất công an cấp xã có trách nhiệm quản lý, vận hành hệ thống thiết bị phục vụ giám sát điện tử tại công an cấp xã. Căn cứ tình hình thực tế của địa bàn để đề xuất số lượng thiết bị giám sát bảo đảm đáp ứng nhu cầu sử dụng.

Phòng cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy có trách nhiệm quản lý, vận hành hệ thống thiết bị phục vụ giám sát điện tử tại công an cấp tỉnh. Cục cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy được giao vận hành máy chủ, giám sát hệ thống trên toàn quốc.

Thúy Vân