Gia Lai: Nhiều trường hợp chưa tham gia điều trị HIV do sợ lộ danh tính
Theo thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh, tính từ khi phát hiện ca bệnh HIV đầu tiên đến nay, toàn tỉnh đã ghi nhận 1.088 người mắc HIV/AIDS; trong đó, có 390 bệnh nhân AIDS và đã có 248 người tử vong. Địa phương hiện có trên 300 người đang điều trị ARV, trong đó 248 bệnh nhân có thẻ BHYT.
![]() |
Sự kiện “Những bệnh nhân đầu tiên nhận thuốc ARV từ nguồn BHYT” diễn ra sáng 8-3 tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Gia Lai. Ảnh: TT KSBT tỉnh
Việc điều trị ARV sớm đã mở ra cơ hội lớn cho không chỉ với người nhiễm HIV mà cả cộng đồng và xã hội. Điều trị ARV sẽ mang lại sức khỏe, giảm tử vong, nâng cao tuổi thọ cho người nhiễm HIV. Trong thời gian tới nguồn thuốc điều trị ARV từ các nguồn viện trợ bị cắt giảm. Do đó, từ năm 2019 toàn bộ người nhiễm HIV từ 16 tuổi trở lên sẽ được thanh toán thuốc ARV từ Quỹ Bảo hiểm y tế. Đây là cơ hội cho những người nhiễm HIV/AIDS giảm bớt khó khăn về gánh nặng kinh tế khi không còn nguồn viện trợ.
Hiện toàn tỉnh chỉ có 1 cơ sở điều trị thay thế các chất dạng thuốc phiện bằng Methadone. Dịch vụ dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con cũng chỉ có 1 cơ sở tại Khoa Sản (Bệnh viện Đa khoa tỉnh) nên chưa đáp ứng nhu cầu tham gia điều trị. Địa bàn rộng, người nghiện ma túy sống rải rác ở các huyện, thị xã, thành phố nên việc tiếp cận để điều trị bằng Methadone ổn định khó thực hiện dẫn đến số bệnh nhân bỏ điều trị bằng Methadone tại tỉnh còn cao (chiếm khoảng 24%). Ngoài ra, việc khó tiếp cận, quản lý, sự kỳ thị đối với bệnh nhân HIV/AIDS cũng gây ảnh hưởng đến công tác phòng, chống HIV/AIDS.
Nhằm bảo đảm 100% người nhiễm HIV/AIDS trên địa bàn tỉnh có thẻ BHYT theo Quyết định 2188/QĐ-TTg, ngày 15/11/2016 của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh đã có Công văn số 2602/UBND-KGVX ngày 16/11/2018 chỉ đạo Sở Y tế tỉnh, Sở Tài chính và Bảo hiểm Xã hội tỉnh bảo đảm kinh phí mua BHYT cho người nhiễm HIV/AIDS và hỗ trợ phần cùng chi trả thuốc ARV cho bệnh nhân có thẻ BHYT giai đoạn 2018-2020. Trong 2 năm (2018-2019), UBND tỉnh đã cấp đủ kinh phí theo kế hoạch bảo đảm mua thẻ BHYT cấp miễn phí cho người nhiễm HIV/AIDS.
Để bảo đảm 100% bệnh nhân điều trị ARV tham gia BHYT, năm 2019, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh đã xây dựng kinh phí mua thẻ BHYT và kinh phí hỗ trợ cùng chi trả 20% cho 300 bệnh nhân điều trị ARV trên 409 triệu đồng và đã được phê duyệt. Trung tâm cũng ký hợp đồng với Bảo hiểm Xã hội TP. Pleiku mua thẻ BHYT cho người nhiễm HIV. Từ tháng 1 đến tháng 3/2019, địa phương đã cấp thẻ BHYT cho 171 người nhiễm HIV.
Hiện tại, những người chưa có thẻ BHYT vẫn được cấp thuốc ARV nhưng thời gian tới, nếu không tham gia BHYT thì khi hết thuốc sẽ không được cấp. Chính vì vậy, người nhiễm HIV cần có trách nhiệm tham gia BHYT để được thanh toán thuốc ARV từ nguồn BHYT.
Hiện vẫn còn nhiều trường hợp do sợ lộ danh tính nên chưa tham gia BHYT và điều trị ARV. Thời gian tới, Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật tỉnh sẽ tiếp tục vận động, tư vấn tích cực để người bệnh hiểu quyền lợi khi tham gia BHYT nói chung và việc điều trị bằng thuốc ARV nói riêng, từ đó chủ động tham gia.
