Hậu Giang: Mô hình '4+1' - điểm tựa cho người cai nghiện ma túy

Các thành viên trong mô hình “4 1” thăm hỏi, động viên gia đình anh Trần Thanh Long

Theo thống kê của lực lượng chức năng, tỉnh Hậu Giang có 5 xã, phường, thị trấn có số người nghiện nhiều và phức tạp về hành vi mua bán, vận chuyển, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy.

Từ thực tế trên năm 2017, Công an tỉnh Hậu Giang đã nghiên cứu, tham mưu, đề xuất Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo thành lập các tổ gồm 4 thành phần: Một là, gia đình người nghiện, nghi nghiện; hai là, bạn bè, hàng xóm; ba là, tổ tự quản, ban bảo vệ dân phố; bốn là, ban ngành, mặt trận, đoàn thể cùng nhau quản lý, giáo dục, giúp đỡ 1 người nghiện, nghi nghiện ma túy tại 5 xã, phường, thị trấn trọng điểm là: phường Ngã Bảy, TX. Ngã Bảy; xã Tân Long, H. Phụng Hiệp; xã Vị Đông, H. Vị Thủy; thị trấn Ngã Sáu, H. Châu Thành và thị trấn Bảy Ngàn, H. Châu Thành A có tên là mô hình "4 1". Qua gần một năm triển khai thực hiện, mô hình này đã mang lại hiệu quả tích cực.

Bữa cơm gia đình tuy đạm bạc nhưng trong một bầu không khí ấm áp, hạnh phúc như hiện nay là mơ ước của chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh ngụ ấp Thạnh Lợi A1, xã Tân Long, huyện Phụng Hiệp trước đây. Bởi vài năm trước do tính bốc đồng và bị bạn bè lôi kéo, chồng chị sa vào sử dụng rồi nghiện cần sa dẫn đến kinh tế sa sút, hạnh phúc gia đình có lúc tưởng chừng tan vỡ.

Anh Trần Thanh Long, chồng chị Hạnh cho biết: "Cách đây khoảng 7 năm, tôi sử dụng cần sa, lúc đầu tôi chơi để cho biết nhưng mà cuối cùng bị ghiền. Một ngày tốn 50, 70 nghìn, 100 nnghìn đồng mà không giúp được gì trong gia đình".

Chị Nguyễn Thị Mỹ Hạnh kể:  "Khi phát hiện chồng sử dụng cần sa, tôi buồn lắm. Rồi vợ chồng tối ngày kiếm chuyện gây gổ nhau hoài. Lúc đó, gia đình khổ lắm, tôi bán nồi cháo trắng nhỏ mỗi ngày lời có 40, 50 nghìn đồng lo gia đình, còn anh thì không tiếp vợ con gì hết, khổ lắm".

Khi mô hình “4 1” xã Tân Long được ra mắt và đi vào hoạt động thì anh Long là 1 trong 6 người được Ban Chủ nhiệm mô hình chọn để quản lý, giáo dục, giúp đỡ cai nghiện. Các thành viên gồm: bạn bè, hàng xóm; tổ tự quản; ban ngành, đoàn thể kết hợp cùng chị Hạnh (vợ anh) thường xuyên quan tâm động viên, cảm hóa, thuyết phục anh từ bỏ sử dụng cần sa.

Qua thời gian, cảm động với sự kiên trì của các thành viên nhất là tình cảm, sự động viên của người vợ cùng với quyết tâm của bản thân, anh Long không những từ bỏ sử dụng cần sa mà giờ đây còn chăm chỉ chăm lo gia đình. Qua đó, được Ban chủ nhiệm mô hình tin tưởng, giới thiệu ngân hàng cho gia đình vay vốn kinh doanh. Hàng ngày, vợ anh bán bánh mì tại chợ Tân Long còn anh làm thợ bánh mì cho cơ sở của người em ruột gần nhà, thu nhập của hai vợ chồng khoảng 300 nghìn đồng/ngày, tạm đủ trang trải cuộc sống của hai vợ chồng anh cùng con trai gần 10 tuổi.

Chị Hạnh kể: "Đêm đêm, tôi nói với ảnh đừng sử dụng cần sa nữa. Rồi đêm nào cũng khuyên ngăn anh, từ từ thấy anh giảm giảm, rồi anhh bỏ luôn, tôi thấy mừng dữ lắm”.

Anh Trần Thanh Long tâm sự: "Vợ con, cha mẹ khuyên nhiều lần, tôi bỏ được vài tháng rồi bạn bè rủ, tôi sử dụng lại. Được giúp đỡ và bản thân tôi thấy việc đó có hại nên tôi quyết tâm từ bỏ hẳn. Bây giờ, được địa phương giúp đồng vốn tạo điều kiện làm ăn cuộc sống bây giờ tạm ổn. Tôi cũng khuyên bạn bè từ bỏ ma túy, cái đó không có ích cho bản thân, gia đình và cho xã hội".

Theo Ban Chủ nhiệm mô hình “4 1” xã Tân Long, trong 6 trường hợp được chọn quản lý, giáo dục, giúp đỡ thì có 4 trường hợp từ bỏ sử dụng ma túy, có công ăn việc làm ổn định, trong đó có anh Trần Thanh Long, đạt tỷ lệ 66,67%.

Đối với 5 xã, phường, thị trấn chọn thực hiện thí điểm thì trong 31 trường hợp người nghiện, nghi nghiện, kết quả có 12 trường hợp từ bỏ sử dụng chất ma túy, đạt tỷ lệ 38,7%. Trong số này, được giúp đỡ vay vốn 210 triệu đồng, một số người được giới thiệu việc làm để ổn định cuộc sống. Kết quả trên có thể thấy bắt nguồn từ thành phần các thành viên trong tổ “4 1” là: những người gần gũi, thân quen, người có uy tín, có ảnh hưởng đối với người nghiện, người nghi nghiện nên có tác động mạnh đến tư tưởng, tình cảm, hành động, là điểm tựa giúp họ vượt qua mặc cảm, cám dỗ để từ bỏ sử dụng ma túy, tái hòa nhập cộng đồng.

Đại tá Trần Văn Minh, Trưởng phòng Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Hậu Giang nhận xét và đề xuất: "Trước đây, toàn tỉnh Hậu Giang chỉ có 2, 3 người có thể cai nghiện ma túy được, tái hòa nhập cộng đồng nhưng trong gần 1 năm thực hiện mô hình “4 1” tại 5 xã, phường, thị trấn trọng điểm đã đạt được 12 người đây là tín hiệu hết sức khả quan. Vì vậy, chúng ta tích cực làm tốt hơn nữa và đặc biệt là các cấp chính quyền cần quan tâm hơn trong vấn đề tạo công ăn việc làm, cần hỗ trợ vốn giúp họ có điều kiện làm ăn. Từ đó, vực dậy cho những người nghiện khác thấy và tích cực cùng cai nghiện ma túy hiệu quả trong thời gian tới".

Từ hiệu quả ban đầu ở các địa bàn trọng điểm, tại hội nghị sơ kết công tác xây dựng các mô hình phòng, chống ma túy được Công an tỉnh Hậu Giang tổ chức vào cuối tháng 5 vừa qua, mô hình “4 1” được các đại biểu đánh giá, rút kinh nghiệm và hiện được nhân rộng ở một số xã trong tỉnh để quản lý, giáo dục, cảm hóa người nghiện từ bỏ sử dụng ma túy góp phần ngăn chặn, phòng chống tệ nạn ma túy trên địa bàn tỉnh Hậu Giang.