Hoàn thiện chính sách về cai nghiện và quản lý sau cai

 Cơ sở cai nghiện ma túy – Bảo trợ xã hội Phú Văn thuộc Sở LĐTB&XH TPHCM thực hiện nghiêm công tác phòng chống dịch COVID-19. Ảnh: Hoàng Giang

Theo Cục Phòng chống tệ nạn xã hội, trong 6 tháng đầu năm 2021, cả nước tổ chức tư vấn, điều trị, cai nghiện cho 129.568 lượt người (129.568/235.012), đạt 55,13% kế hoạch năm (76%) số người nghiện có hồ sơ quản lý.

Ngoài các cơ sở cai nghiện ma túy, hiện cả nước có 16 cơ sở cai nghiện ma túy tự nguyện do tổ chức, cá nhân thành lập và được cấp giấy phép hoạt động cai nghiện theo quy định. 13 tỉnh, thành phố tổ chức cai nghiện ma túy tại gia đình, cai nghiện ma túy tại cộng đồng.

Đối với điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế, theo báo cáo của Bộ Y tế, tính đến tháng 5/2021 cả nước đang điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế cho trên 52.000 bệnh nhân, trong đó ngành LĐTB&XH đang tổ chức điều trị cho 4.149 người.

Tỷ trọng người nghiện ma túy tham gia cai nghiện ma túy tự nguyện tại gia đình, cộng đồng, cơ sở cai nghiện ma túy trong tổng số người nghiện được cai nghiện đạt 17,25% (9.949/57.674), kế hoạch giao cả năm là 40%.

Trong 6 tháng đầu năm, công tác cai nghiện còn gặp một số khó khăn, trong đó có việc thực hiện việc “giãn cách xã hội” để phòng chống dịch COVID - 19, do vậy một số tỉnh, thành phố tạm dừng việc lập hồ sơ đưa vào cơ sở cai nghiện bắt buộc, làm gia tăng người nghiện tại cộng đồng, ảnh hưởng đến an ninh trật tự, an toàn xã hội tại địa phương.

Một số cơ sở cai nghiện tạm dừng việc gia đình thăm gặp học viên, đã ảnh hưởng không nhỏ đến tâm lý của người nghiện đang cai nghiện ma túy tại cơ sở cai nghiện.

Quy định về thủ tục tạm thời đưa học viên mắc bệnh nặng, đặc biệt các trường hợp cấp cứu vượt quá khả năng điều trị của các cơ sở cai nghiện đi bệnh viện chữa bệnh (chờ Tòa án quyết định) gây khó khăn cho cơ sở.

Đối với cai nghiện ma túy tại gia đình, tại cộng đồng, số người được cai nghiện giảm dần, nguyên nhân cơ bản do: Người nghiện và gia đình người nghiện ma túy không tự khai báo và đăng ký cai nghiện, không hợp tác để tổ chức cai nghiện, khoảng 75% người nghiện sử dụng ma túy nhóm ATS thường có biểu hiện về tâm thần, loạn thần có hành vi ảnh hưởng đến trật tự an toàn xã hội; một bộ phận người nghiện điều trị thay thế bằng Methadone vẫn sử dụng heroin và ma túy khác hoặc bỏ liều; cán bộ Tổ công tác cai nghiện chủ yếu là kiêm nhiệm, chưa được đào tạo bài bản; cấp ủy, chính quyền nhiều địa phương chưa quyết liệt triển khai và không bố trí kinh phí để thực hiện.

Thời gian tới, Cục Phòng chống tệ nạn xã hội sẽ chủ trì, phối hợp với các bộ, ngành liên quan và địa phương hoàn thiện chính sách về công tác cai nghiện ma túy và quản lý sau cai. Trong đó có việc xây dựng trình Chính phủ ban hành Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Phòng, chống ma túy, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Xử lý vi phạm hành chính về cai nghiện ma túy và quản lý sau cai nghiện ma túy; Đề án nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện ma túy và thí điểm can thiệp dự phòng nghiện cho người sử dụng ma túy, người có nguy cơ cao sử dụng ma túy giai đoạn 2021-2025.

Trình Bộ trưởng Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư định mức kinh tế - kỹ thuật dịch vụ cai nghiện ma túy và hỗ trợ phục hồi cho học viên tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập; Thông tư quy định tiêu chuẩn, chức danh nghề nghiệp của viên chức làm việc tại Cơ sở cai nghiện ma túy công lập.

Đồng thời nghiên cứu tích hợp Quy hoạch mạng lưới cơ sở cai nghiện ma túy theo quyết định 1640/QĐ-TTg ngày 18/8/2016 của Thủ tướng Chính phủ vào quy hoạch cấp quốc gia, quy hoạch vùng, tỉnh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Nghiên cứu, đề xuất việc nâng cấp, sửa chữa, mua sắm trang thiết bị cơ sở cai nghiện ma túy giai đoạn 2021 - 2025. Kiểm tra, giám sát các địa phương về việc thực hiện các quy định của pháp luật về công tác cai nghiện phục hồi và quản lý sau cai nghiện.

Bên cạnh đó, tổ chức đào tạo và đào tạo lại cho đội ngũ công chức, viên chức và người lao động ở cơ sở về dự phòng, điều trị, cai nghiện ma túy theo mục tiêu đề ra. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý người nghiện ma túy, người cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy.

Đồng thời tăng cường công tác tuyên truyền nâng cao nhận thức về cai nghiện ma túy; hợp tác, trao đổi kinh nghiệm quốc tế về trợ giúp cho người nghiện ma túy, người sau cai nghiện ma túy…