Nga: Thị trường ‘chợ đen’ thuốc kháng HIV tăng vọt trong mùa dịch COVID-19

Hơn 20 thử nghiệm đang diễn ra trên thế giới để kiểm chứng công dụng của thuốc kháng HIV Kaletra trong điều trị COVID-19 hoặc phòng bệnh sau khi phơi nhiễm.

Bộ Y tế Nga cho rằng thuốc kháng HIV Kaletra có thể là phương pháp khả thi đối với COVID-19 sau khi có những báo cáo từ Trung Quốc cho hay Kaletra có hiệu quả trong điều trị cho bệnh nhân COVID-19.

Thông tin này không ngăn cản được những kẻ đầu cơ đánh cược vào Kaletra, loại thuốc cũng được sản xuất tại Nga dưới cái tên Kalidavir, khi COVID-19 đang lan rộng. Số ca nhiễm SARS-CoV-2 ở Nga tăng mạnh trong tháng 4 và hôm nay nước này ghi nhận thêm gần 4.300 ca, đưa tổng số ca toàn quốc lên hơn 47.000.   

"Ba tháng trước, mọi người mua Kaletra từ chúng tôi rải rác với giá 900 rúp (12 USD) một hộp", một người kinh doanh trên mạng tiết lộ. "Còn bây giờ, lo ngại nguồn cung bị gián đoạn, họ mua từ 100 đến 700 hộp với giá 3.800 rúp (51 USD) mỗi hộp. Chủ yếu mọi người mua Kaletra để bán lại với giá cao".

Các tay buôn có thể hét giá lên 7.000 - 8.000 rúp/hộp (hơn 100 USD), nguồn tin cho hay, và tình trạng này đang khiến một số người dương tính với HIV lo lắng.

Kaletra, như nhiều loại thuốc điều trị HIV chỉ kê theo đơn ở Nga, được chính phủ mua với số lượng lớn và cung cấp miễn phí cho các bệnh nhân HIV/AIDS trong hồ sơ quản lý. Tuy nhiên, nguồn cung các loại thuốc này thường xuyên biến động, vì thế nhiều người đã tích trữ riêng, từ các hiệu thuốc. Những người không có hộ chiếu Nga và những người vì nhiều lý do không muốn nhập hàng từ hệ thống chính thức cũng dựa vào các nguồn cung tư nhân.

Giám đốc của phòng khám H-Clinic ở St. Petersburg, nơi chuyên khám về các bệnh truyền nhiễm và có một kho thuốc để đáp ứng nhu cầu điều trị, cho hay những tuần gần đây, hiệu thuốc của ông ngập trong các cuộc gọi từ những bệnh nhân HIV/AIDS, thậm chí có ngày lên tới 120 cuộc gọi.

Skvortsov cho biết nguồn cung của Kalidavir ổn định, nhưng nhà phân phối Kaletra thông báo với ông rằng đây sẽ là đợt hàng cuối cùng vì họ cần phải cung cấp cho các nhà thầu của nhà nước.

Bộ Y tế Nga chưa bình luận gì về việc bán lại Kaletra trên mạng hay tình trạng thiếu hụt thuốc. Cơ quan này ban đầu hướng dẫn các bác sĩ sử dụng những thành phần kết hợp của Kaletra là lopinavir và ritonavir để điều trị COVID-19, dựa trên nghiên cứu về cách điều trị các loại virus corona khác, như Hội chứng Hô hấp Cấp tính Nặng (SARS).   

Do R-Pharm sản xuất tại Nga theo một thoả thuận với nhà sản xuất thuốc của Mỹ AbbVie Inc, Kaletra được cung cấp với một lượng nhỏ cho các hiệu thuốc và phòng khám AIDS. Tháng 3 năm ngoái, các hiệu thuốc này bán ra chỉ 34 gói, nhưng năm nay bán hơn 1.500 gói, công ty nghiên cứu thị trường Alpharm cho hay.

Alexei, một nhà hoạt động ở Nga nói rằng những kẻ đầu cơ đang cố mua Kaletra từ các bệnh nhân HIV/AIDS với giá 3.000 rúp/hộp (hơn 40 USD). Ông đang điều hành một "tủ thuốc dự phòng" cùng mạng lưới bệnh nhân khắp 20 thành phố, dự trữ số thuốc còn sót lại để phân phát cho những người cần khi xảy ra tình trạng thiếu hụt.

Giám đốc điều hành R-Pharm Alexei Repik cho biết Kaletra đang được buôn bán trái phép ở các hiệu thuốc mà không kê đơn. Cảnh sát đã tịch thu ít nhất hai lô Kaletra bất hợp pháp. R-Pharm khẳng định, cảnh sát đang truy tìm nguồn gốc của số thuốc được buôn bán trái phép, vì việc đầu cơ thuốc qua chợ đen khiến những bệnh nhân thật sự cần thuốc bị mất đi cơ hội.

Ông Repik cho rằng, sẽ không xảy ra tình trạng thiếu hụt Kaletra vì R-Pharm đang tăng cường sản xuất, đáp ứng nhu cầu từ các bác sĩ kê đơn Kaletra để chữa COVID-19 và điều trị cho bệnh nhân HIV/AIDS. Tuy nhiên, không thể lường trước được sự việc nếu dịch bệnh COVID-19 càng ngày càng trở nên nghiêm trọng.

Đến nay, khi số lượng bệnh nhân nhiễm COVID-19 của Nga đã cao thứ 10 trên thế giới trong bối cảnh trên thế giới vẫn chưa tìm được thuốc trị COVID-19. Trong khi đó, Kaletra đã được chứng minh là loại thuốc chống virus và đã từng sử dụng hiệu quả trước đây với đại dịch SARS. Đó là lý do khiến chợ đen thuốc Kaletra tại Nga sôi động bất thường.