Ngăn chặn tội phạm ma túy dịp Tết Nguyên đán: Chủ động từ sớm, đánh trúng từ gốc

Tội phạm ma túy gia tăng hoạt động, thủ đoạn ngày càng tinh vi

Thời điểm cận Tết Nguyên đán luôn được xác định là giai đoạn nhạy cảm, khi nhu cầu đi lại, giao thương, vận chuyển hàng hóa gia tăng đột biến. Đây cũng là lúc các loại tội phạm, trong đó có tội phạm ma túy, gia tăng hoạt động với thủ đoạn ngày càng tinh vi, liều lĩnh. Những tháng cuối năm 2025 cho thấy rõ xu hướng dịch chuyển các tuyến vận chuyển ma túy, đặt ra áp lực rất lớn cho lực lượng chức năng trong công tác kiểm soát, phòng ngừa và đấu tranh, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán 2026.

Theo đánh giá của Cục Hải quan, tội phạm ma túy hiện nay không chỉ gia tăng về quy mô mà còn tổ chức chặt chẽ, hoạt động mang tính xuyên quốc gia. Các đối tượng lợi dụng hệ thống vận chuyển quốc tế, xem Việt Nam như một địa bàn trung chuyển, tiêu thụ và xuất khẩu ma túy sang nước thứ ba. Phương thức, thủ đoạn ngày càng biến hóa, từ ngụy trang trong hàng hóa, hành lý cá nhân đến chia nhỏ lô hàng, thay đổi liên tục tuyến đường, thời gian hoạt động nhằm né tránh sự kiểm soát của các lực lượng chức năng.

Một trong những địa bàn được xác định tiềm ẩn nhiều nguy cơ là khu vực do Chi cục Hải quan khu vực XVII quản lý. Đây là địa bàn rộng, có đường biên giới đất liền giáp Campuchia dài khoảng 367km, địa hình phức tạp, nhiều đường mòn, lối mở, ngã tắt thuận lợi cho việc qua lại biên giới trái phép.

Khu vực này có hệ thống cửa khẩu khá dày, gồm các cửa khẩu quốc tế như Bình Hiệp, Mộc Bài, Xa Mát, Tân Nam; các cửa khẩu chính như Mỹ Quý Tây, Phước Tân, Chàng Riệc, Kà Tum và nhiều cửa khẩu phụ khác. Lưu lượng người, phương tiện và hàng hóa qua biên giới lớn vừa tạo điều kiện cho giao thương hợp pháp, vừa bị các đối tượng lợi dụng để vận chuyển ma túy vào nội địa.

Thực tế cho thấy, các đối tượng buôn bán, vận chuyển ma túy đã triệt để khai thác địa hình hiểm trở, đường mòn, lối mở để vận chuyển trái phép. Ma túy được cất giấu tinh vi trong hàng hóa, phương tiện vận tải, đồ dùng cá nhân; thậm chí ngụy trang dưới dạng thực phẩm, hàng tiêu dùng, vật tư sản xuất.

Các đối tượng thường chia nhỏ khối lượng, tổ chức vận chuyển nhiều chặng, thuê mướn người vận chuyển hoặc móc nối với các đường dây xuyên biên giới, khiến công tác phát hiện, điều tra và xử lý gặp nhiều khó khăn. Các loại ma túy bị phát hiện chủ yếu là ma túy tổng hợp, ketamine, methamphetamine, MDMA cùng nhiều chất hướng thần mới, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với an ninh trật tự và sức khỏe cộng đồng.

Phát hiện nhiều vụ việc lớn, phương thức mới

Công tác đấu tranh của lực lượng chức năng thời gian qua đã ghi nhận nhiều kết quả đáng chú ý, với những vụ việc có tính chất mới, đặc biệt nghiêm trọng. Điển hình, ngày 5/12/2025, Chi cục Hải quan khu vực II phát hiện một bưu kiện nhập khẩu từ Hà Lan về Thành phố Hồ Chí Minh, bên ngoài ngụy trang dưới dạng bộ dụng cụ trồng nấm.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện bên trong chứa 752g giá thể và bào tử "nấm ma thuật" - một loại ma túy mới. Vụ việc cho thấy nguy cơ không chỉ dừng ở vận chuyển, tiêu thụ mà còn có thể phát sinh hoạt động gieo trồng, sản xuất trái phép trong nước nếu không kịp thời ngăn chặn.

Tiếp đó, ngày 10/12/2025, lực lượng hải quan phối hợp với Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy triệt phá thành công đường dây vận chuyển ma túy xuyên quốc gia từ khu vực Tam giác vàng qua Campuchia vào Việt Nam. Chuyên án đã bắt giữ 31 đối tượng, thu giữ 174kg ma túy tổng hợp, 10 bánh heroin cùng nhiều loại ma túy dạng nước.

Đây là vụ án lớn, cho thấy mức độ manh động, liều lĩnh và quy mô ngày càng gia tăng của các đường dây ma túy quốc tế hoạt động qua địa bàn Việt Nam.

Theo Chi cục Hải quan khu vực IX (quản lý địa bàn thành phố Huế và tỉnh Quảng Trị), so với trước đây, tội phạm ma túy ngày càng liều lĩnh, vận chuyển số lượng lớn hơn. Các đối tượng cất giấu ma túy rất tinh vi trong hàng hóa nhập khẩu, hàng quá cảnh; gia cố kín đáo trong phương tiện vận tải; hoặc vận chuyển trên xe khách dưới dạng hàng hóa, thực phẩm tiêu dùng như bánh kẹo, càfe, trà. Một số đối tượng lợi dụng hình thức ký gửi hành lý xuất nhập cảnh qua cửa khẩu để đưa ma túy vào nội địa tiêu thụ hoặc trung chuyển sang các nước thứ ba.

Phó Cục trưởng Hải quan Trần Đức Hùng cho biết, từ ngày 15/12/2024 đến 14/12/2025, cơ quan hải quan đã chủ trì, phối hợp với lực lượng công an và bộ đội biên phòng phát hiện, bắt giữ 204 vụ, 295 đối tượng liên quan đến ma túy. Tang vật thu giữ lên tới khoảng 2.687kg ma túy các loại. Những con số này phản ánh rõ quyết tâm, nỗ lực của các lực lượng chức năng, đồng thời cho thấy mức độ nghiêm trọng của tình hình tội phạm ma túy hiện nay.

Trước yêu cầu đặt ra trong dịp Tết Nguyên đán 2026, lãnh đạo các chi cục hải quan tại các địa bàn trọng điểm xác định nhiệm vụ then chốt là chủ động thu thập thông tin, đánh giá đúng thực trạng, nhận diện rõ các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm. Trên cơ sở đó, xác định chính xác tuyến, địa bàn, mặt hàng trọng điểm để xây dựng phương án phối hợp, đánh trúng đối tượng, tụ điểm phức tạp ngay từ đầu.

Tăng cường kiểm soát trước, trong và sau Tết Nguyên đán

Trong giai đoạn trước, trong và sau Tết, lực lượng hải quan tăng cường kiểm tra, kiểm soát, giám sát chặt chẽ phương tiện vận tải, hành lý hành khách xuất nhập cảnh và hàng hóa xuất nhập khẩu; đặc biệt chú trọng các đối tượng, phương tiện thuộc diện quản lý rủi ro.

Việc điều tra, nghiên cứu nắm tình hình tiếp tục được xác định là biện pháp nghiệp vụ nền tảng, góp phần nâng cao hiệu quả phòng, chống ma túy.

Các hải quan cửa khẩu tập trung thu thập thông tin trước khi hàng đến, kết hợp phân tích dữ liệu tờ khai, hồ sơ hải quan để chủ động chuyển luồng kiểm tra khi phát hiện dấu hiệu nghi vấn. Ứng dụng công nghệ thông tin được đẩy mạnh thông qua phân tích dữ liệu lớn, nhận diện mẫu hình rủi ro; tăng cường sử dụng hệ thống camera giám sát 24/7 tại cửa khẩu, kho bãi, khu vực kiểm hóa.

Công tác phối hợp giữa các đơn vị hải quan trên các tuyến dịch chuyển hàng hóa như Lạng Sơn, Quảng Ninh, Hải Phòng với Cha Lo, Lao Bảo, các cảng Đà Nẵng được tăng cường. Đồng thời, phối hợp chặt chẽ với công an, bộ đội biên phòng, viện kiểm sát, cảnh sát biển, quản lý thị trường nhằm tạo sức mạnh tổng hợp, xây dựng thế trận liên hoàn.

Bên cạnh các biện pháp nghiệp vụ, công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật cũng được chú trọng. Việc nâng cao nhận thức cho người dân, doanh nghiệp, chủ phương tiện, lái xe về trách nhiệm pháp lý khi vận chuyển hàng cấm là yếu tố quan trọng để ngăn chặn từ gốc. Các lực lượng chức năng thường xuyên cảnh báo thủ đoạn mới của tội phạm, kêu gọi cộng đồng không bao che, không tiếp tay cho hành vi vi phạm.

Cùng với đó, việc duy trì hiệu quả đường dây nóng 19009299 của Cục Hải quan và các đường dây nóng của lực lượng chức năng góp phần tiếp nhận kịp thời thông tin tố giác tội phạm, tạo sự vào cuộc của toàn xã hội trong công tác phòng, chống ma túy, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán 2026.

Thúy Vân