Nguy cơ lây truyền các bệnh qua đường tình dục ở vị thành niên

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), hàng năm có khoảng 250 triệu trường hợp bị nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD). Trong số này chiếm tỷ lệ cao nhất thuộc nhóm tuổi 20-24, đứng thứ 2 thuộc nhóm tuổi từ 15-19.

Thanh thiếu niên có nguy cơ cao bị lây nhiễm các bệnh LTQĐTD là vì tỷ lệ bước vào hoạt động tình dục sớm gia tăng và vì ít khi sử dụng các biện pháp tránh thai. Hơn nữa, nhiều bệnh nhân AIDS đã nhiễm HIV từ tuổi vị thành niên do đó đã làm lây nhiễm bạn tình. Các cháu gái đang độ tuổi vị thành niên là đối tượng có nguy cơ lớn hơn các cháu trai về mặt lây nhiễm các bệnh LTQĐTD và cả HIV/AIDS.

Thanh thiếu niên có nguy cơ cao bị lây nhiễm các bệnh LTQĐTD là vì tỷ lệ bước vào hoạt động tình dục sớm và vì ít sử dụng các biện pháp tránh thai.

Nguyên nhân làm cho thanh thiếu niên dễ mắc các bệnh LTQĐTD

Mặc dù nguy cơ nhiễm các bệnh LTQĐTD là cao cho cả thanh thiếu niên nam và nữ, nhưng nữ vẫn có nhiều nguy cơ hơn. Nhiều công trình nghiên cứu đã cho thấy rằng ở những người có hoạt động tình dục không an toàn (nghĩa là không sử dụng bao cao su hoặc có hơn một bạn tình hoặc có quan hệ với gái mại dâm) thì tỷ lệ phụ nữ bị nhiễm HIV cao hơn nam giới từ 2-4 lần, đồng thời cũng dễ mắc các bệnh LTQĐTD. Nguyên nhân chính là vấn đề sinh học.

Khi quan hệ tình dục, bề mặt niêm mạc của bộ phận sinh dục nữ tiếp xúc với tinh dục nam giới có HIV rộng hơn và trong tinh dịch nam cũng chứa nhiều HIV hơn là từ nữ sang nam. Nguy cơ sinh học thuận lợi cho việc lây nhiễn HIV ở các cháu gái còn cao hơn nữa do cổ tử cung chưa trưởng thành về mặt sinh lý, sự bài tiết ở âm đạo còn ít cho nên giảm khả năng ngăn cản đến sự xâm nhập của HIV (phụ nữ vào tuổi mãn kinh, bài tiết dịch nhờn ở âm đạo cũng đã giảm nên cũng dễ nhiễm HIV) và nồng độ kháng thể bảo vệ ở các cháu gái cũng thấp hơn so với phụ nữ đã lớn tuổi. Hành vi tình dục của người trẻ có xu hướng thô bạo gây chảy máu hay xây sước niêm mạc âm đạo càng làm tăng khả năng lây nhiễm và một nhân tố quan trọng nữa là khi một trong 2 bạn tình bị bệnh LTQĐTD mà không điều trị vì không biết hoặc không dám nói ra thì nguy cơ nhiễm HIV tăng lên đến 300-400%.

Hậu quả của các bệnh LTQĐTD

Các bệnh LTQĐTD được coi là có thể chữa khỏi thì hầu hết đều do vi khuẩn gây nên như ký sinh trùng roi, Chlamydia, lậu, giang mai… Bệnh lậu có thể dẫn đến vô sinh ở nam giới, chữa ngoài tử cung, tắc vòi trứng gây vô sinh và đau tiểu khung mãn tính ở nữ giới. Còn các bệnh LTQĐTD không thể chữa khỏi thì đều do virus gây ra và dẫn đến các bệnh nãm tính hoặc chết như HIV/AIDS, virus gây u sùi, viêm gan B, herpes. Virus gây u sùi thường có biến chứng ung thư cổ tử cung. Cả 2 loại bệnh này đều đem lại những hậu quả nặng nề cho sức khỏe tâm lý xã hội. Mắc bệnh LTQĐTD khi có thai còn ảnh hưởng đến sức khỏe của trẻ sơ sinh, tiềm ẩn nguy cơ sinh con nhẹ cân, đẻ non, dễ nhiễm khuẩn và dễ bị bệnh.

Một số bệnh LTQĐTD:

Bệnh giang mai

Đây là một trong những bệnh sinh dục khá nghiêm trọng. Dấu hiệu đặc trưng của nó là những mụn không gây đau đớn, xuất hiện ở dương vật và âm đạo. Nó cũng có thể xuất hiện ở các vị trí khác, thậm chí ở miệng. Khi mụn nổi lên là lúc bệnh nhân đã bị nhiễm giang mai 2-4 tuần rồi. Tất nhiên, khi phát hiện ra bệnh thì phải tới ngay bệnh viện, đặc biệt là khi nhớ ra rằng mình đã quan hệ tình dục với một người lạ.

Vi khuẩn gây bệnh giang mai.

Nếu không chạy chữa kịp thời, 9-10 ngày sau, mụn có thể lặn đi, nhưng thật ra bệnh đã chuyển sang giai đoạn hai. Lúc này, người sẽ ngây ngấy sốt, mệt mỏi, đau xương, đặc biệt là ở sống lưng sẽ có thể xuất hiện những mụn nhỏ hoặc những chấm hồng như kiểu dị ứng. Trong tình huống này, tất nhiên phải tìm tới bác sĩ ngay. Nếu không chạy chữa kịp thời, bệnh giang mai sẽ dẫn tới những biến chứng không lường hết. Nếu bệnh kéo dài 5-10 năm, bệnh nhân có thể bị liệt, rối loạn tâm thần, mù, điếc, thậm chí tử vong.

Bệnh lậu

Vi khuẩn song cầu lậu chủ yếu nằm trong đường niệu đạo, cổ tử cung và hậu môn. Thông thường, đàn ông sau khi nhiễm khuẩn 5 ngày, phụ nữ sau 5-7 ngày bắt đầu thấy nhức khi tiểu tiện và nước giải có mùi. Ở phụ nữ, triệu chứng của bệnh này không biểu hiện rõ rệt lắm.

Sau một thời gian nhất định, bệnh nhân có thể cảm thấy như hết bệnh. Thật ra bệnh đã chuyển sang giai đoạn kinh niên. Ở giai đoạn này, bệnh nhân nữ không cảm thấy đau, nhưng sẽ trở thành người truyền bệnh sang người khác khi giao hợp. Bệnh này không đe dọa tới tính mạng và không khó chữa. Nhưng nếu không chữa, bệnh sẽ lan dần sang các bộ phận sinh dục khác và dẫn tới vô sinh.

Bệnh nấm hoa

Bệnh này mới xuất hiện từ 10-14 năm gần đây, do loại nấm bao hoa (chlamydeous) gây ra. Bệnh này không có triệu chứng rõ rệt, không gây đau đớn. Nấm bao hoa gây viêm nhiễm các tổ chức sinh dục và bài tiết. Sự viêm nhiễm chỉ lộ ra sau 2 tuần tính từ khi giao hợp. Đàn ông mắc bệnh thường thấy đau ở bao tinh hoàn, sau đó có thể bị vô sinh. Còn phụ nữ sẽ bị hỏng buồng trứng và cũng vô sinh.

Bệnh trùng roi

Đây cũng là một bệnh sinh dục. Bệnh này vốn không phải phát sinh từ đàn ông, song người đàn ông trở thành trung gian truyền bệnh cho phụ nữ. Năm ngày sau khi giao hợp, phụ nữ sẽ bị viêm âm đạo. Đàn ông nếu mang bệnh này lâu ngày sẽ bị viêm đường niệu đạo. Bệnh trùng roi rất khó chịu song dễ chữa.

Bệnh AIDS

Đây là bệnh đang thu hút sự quan tâm của toàn nhân loại, do virus HIV gây nên. Virus HIV hủy diệt nhóm bạch cầu T4, khiến hệ thống miễn dịch của cơ thể bị phá vỡ. Cơ thể không còn khả năng đề kháng và tự vệ trước mọi thứ bệnh khác. Những kết quả nghiên cứu và thử nghiệm để chữa căn bệnh này thật ra vẫn chưa vượt quá ranh giới của những giả thiết và hy vọng.

Virus HIV cư trú trong các tổ chức lỏng của cơ thể, chủ yếu là trong máu, tinh trùng, dịch âm đạo, có thể sống trong tuyến lệ và nước bọt. Trong không khí khô ráo hoặc khi chạm phải những vi khuẩn khác loại, virus này chết rất nhanh. Vì vậy, trong giao tiếp thông thường, người mang virus HIV không lây bệnh sang người khác. Nếu không tính tới việc tiêm chích ma túy trực tiếp vào máu thì con đường độc nhất để nhiễm bệnh là quan hệ tình dục.

Bệnh AIDS có triệu chứng rất khác nhau: Nổi một vài hạch, sốt nhẹ, đau nhức tứ chi, và nói chung giống như bị cảm cúm. Sau một vài tháng, có thể xuất hiện những hội chứng như viêm họng liên tiếp, sốt, tiêu chảy. Nói chung, những người sinh hoạt tình dục phiêu lưu, dễ dãi đều phải đến các bệnh viện chuyên khoa và các trung tâm nghiên cứu dịch tễ để xét nghiệm.

Là bệnh đang thu hút sự quan tâm của toàn nhân loại.

Những người đồng tính luyến ái mắc bệnh AIDS đe dọa nhiều nhất do cách sinh hoạt tình dục của họ, vì đối với họ, việc duy trì quan hệ tình dục lâu bền với một người là chuyện quá khó khăn. Tiếp đến là những người đàn bà “làng chơi”, bởi vì tinh trùng của những người mang virus HIV khi vào âm đạo thì thâm nhập luôn vào cơ thể phụ nữ.

Phòng ngừa các bệnh LTQĐTD

Việc quan trọng nhất, đặc biệt là đối tượng vị thành niên cần có hiểu biết về tình dục an toàn là thế nào và những hiểu biết cơ bản về các bệnh LTQĐTD, qua đó có thể tự phòng tránh cho bản thân và phòng tránh lây lan cho xã hội.

Biện pháp tốt nhất là quan hệ chung thủy giữa hai người bạn tình lành mạnh. Không quan hệ với người có nguy cơ cao như gái mại dâm, người nghiện chích ma túy.

Bao cao su được sử dụng đúng cách có hiệu quả phòng tránh cao đối với các bệnh LTQĐTD và HIV. Thông dụng là bao cao su cho nam giới nhưng cũng có bao cao su cho nữ.

Phòng chống các bệnh LTQĐTD cho vị thành niên cũng như nhiều vấn đề khác của lứa tuổi này: tránh quan hệ tình dục sớm, tránh thai nghén không mong muốn, giảm bớt nạo thai, trì hoãn có con đầu tiên đến ngoài 20 tuổi, nâng cao hiểu biết về sức khỏe sinh sản, cung ứng dịch vụ kế hoạch hóa gia đình, tạo môi trường lành mạnh, giáo dục gia đình, nhà trường…