Peru: Bài toán sinh kế cho nông dân trồng coca

Edma Duran, 40 tuổi, đi qua con đường bùn lầy với 2 người con sau khi lượm những lá coca hư hỏng trên trang trại của họ đã bị ảnh hưởng bởi chương trình xoá bỏ cây coca của chính phủ ở Nuevo Canaveral, Peru

"Đây là những gì chúng tôi còn sót lại", Duran, người phụ nữ 40 tuổi, sống cùng chồng, 6 đứa con, tại một ngôi làng 110 người không có điện, nước sinh hoạt, thông tin liên lạc và phải mất 5 tiếng đồng hồ để đến trạm y tế gần nhất.

Duran là một trong số hàng ngàn người Peru đã mất đi sinh kế của họ cho chiến dịch tiêu diệt cây coca của chính phủ. Duran cho biết, họ đã được đền bù nhưng hết sức ít ỏi, chẳng đáng là bao.

55 nghìn ha – một kỷ lục về diện tích coca đã bị phá hủy trong 2013 - 2014 tạo Peru, nước đứng vị trí thứ 2 trên thế giới, chỉ sau Colombia về diện tích đất trồng coca. Tuy diện tích coca bị phá hủy đạt mức kỷ lục nhưng Peru vẫn nằm trong số những nước sản xuất cocaine nhiều nhất trên thế giới.

Những nỗ lực trong hai năm qua đã mang lại một sự sụt giảm 30% diện tích đất trồng coca ở Peru, và chính phủ cho biết mục tiêu năm nay là tiêu diệt thêm 35.000 ha nữa.

"Lần đầu tiên trong lịch sử của đất nước chúng tôi đã phá vỡ sự gia tăng sản xuất lá coca (được sử dụng) để làm ma túy" Tổng thống Ollanta Humala cho biết hồi tháng trước sau khi Liên Hợp Quốc công bố những con số mới nhất.

Theo chính phủ Peru, 42.000 gia đình đã nhận hỗ trợ tài chính hoặc được giúp đỡ với cây trồng thay thế năm ngoái sau khi các cánh đồng coca của họ đã bị phá hủy. Nhưng nhiều người trong số 95.000 gia đình bị ảnh hưởng đã không nhận được sự trợ giúp hoặc, như Duran, đã chối bỏ những gì được cung cấp.

"Cung cấp cho bạn một con dao rựa và một vài hạt cacao và sau đó lãng quên bạn", Duran than phiền.

Vào tháng trước, một cuộc biểu tình của 5.000 người ở gần trung tâm thị trấn Amazon đã biến thành bạo lực khiến 1 người chết và 23 người bị thương. Những người trồng nói rằng họ muốn tạm dừng việc xóa bỏ cây coca cho đến khi chính phủ cung cấp cho họ lựa chọn thay thế tốt hơn để kiếm sống.

Kể từ khi Tổng thốngHumala nhậm chức vào năm 2011, chính phủ của ông đã chi  285 triệu USD cho nỗ lực thanh toán ma túy - nhiều hơn gấp ba lần số tiền dưới sự quản lý trước đây của Tổng thống Alan Garcia.

Trong cùng thời gian đó, Mỹ cũng tăng viện trợ 60 triệu USD để xóa cây coca và hơn 100 triệu USD vào phương án canh tác, chủ yếu là ca cao, cà phê và dầu cọ.

Theo ông Juan Manuel Torres, một chuyên gia về chính sách ma túy của Trung tâm Nghiên cứu ma túy và quyền con người, cần một cách tiếp cận tích hợp nhiều hơn để thuyết phục nông dân coca trồng cây thay thế khác cùng các khoản vay lãi suất thấp và xóa từ từ, từng bước để cho nông dân có thể giữ một số ít coca trong khi giới thiệu các loại cây trồng mới.