‘Xã, phường, đặc khu không ma túy’ – Giải pháp căn cơ vì cuộc sống bình yên của nhân dân

Những năm qua, công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy luôn được Đảng, Nhà nước xác định là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên, được chỉ đạo quyết liệt và đầu tư nguồn lực tương xứng. Các lực lượng chức năng đã chủ động đấu tranh, triệt phá nhiều đường dây sản xuất, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy với quy mô lớn, xuyên quốc gia; đồng thời xử lý nhiều vụ tổ chức sử dụng trái phép chất ma túy, góp phần quan trọng trong việc kiềm chế "nguồn cung", kéo giảm "nguồn cầu" và giữ vững an ninh, trật tự.

Cùng với đó, Luật Phòng, chống ma túy năm 2021 được triển khai đồng bộ, từng bước đi vào nề nếp, nâng cao hiệu quả công tác quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, hướng tới mục tiêu xây dựng xã hội an toàn, lành mạnh, không ma túy.

Trước diễn biến ngày càng phức tạp của tội phạm ma túy, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết 163 ngày 27/11/2024 về chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030. Trên cơ sở đó, Chính phủ ban hành Nghị quyết số 50/NQ-CP ngày 13/3/2025, đặt mục tiêu đến năm 2025 có ít nhất 20% xã, phường, đặc khu không ma túy và phấn đấu đến năm 2030 đạt tối thiểu 50% địa bàn không ma túy trên phạm vi toàn quốc. Đây không chỉ là chỉ tiêu mang tính định lượng, mà còn thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ, cách tiếp cận tổng thể, lâu dài trong công tác phòng, chống ma túy.

Triển khai chủ trương này, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã đồng bộ hóa các giải pháp nghiệp vụ, tập trung vừa ngăn chặn "nguồn cung", vừa làm giảm "nguồn cầu", hướng tới mục tiêu đến năm 2030 đạt 50% "xã, phường, đặc khu không ma túy" và từng bước hình thành các tỉnh, thành phố không ma túy.

Để đạt được mục tiêu đó, yếu tố con người được đặt ở vị trí trung tâm. Mỗi cá nhân cần được trang bị đầy đủ kiến thức, kỹ năng phòng ngừa, kiên quyết nói "không với ma túy". Từ đó, mỗi gia đình, khu dân cư, thôn, tổ dân phố phấn đấu đạt tiêu chí không ma túy, làm nền tảng vững chắc để xây dựng và công nhận các địa bàn không ma túy ở cấp xã, phường, đặc khu, tiến tới mục tiêu cao hơn là tỉnh, thành phố không ma túy.

Theo số liệu của Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, trong năm 2025, lực lượng chức năng trên toàn quốc đã điều tra, khám phá 21.998 vụ án ma túy, bắt giữ 44.354 đối tượng; thu giữ 276kg heroin, gần 1,3 tấn cần sa, gần 4,4 tấn và hơn 2,1 triệu viên ma túy tổng hợp. Công an các địa phương đã triệt xóa trên 300 điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy, xử lý hơn 2.000 đối tượng mua bán, qua đó góp phần kéo giảm hơn 24% tội phạm về trật tự xã hội trong năm 2025.

Riêng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã phát hiện, bắt giữ 58 vụ, 586 đối tượng; thu giữ gần 2,6 tấn ma túy tổng hợp, 40.000 viên ma túy tổng hợp, 53kg heroin, hơn 500kg cần sa và khoảng 80 tấn hóa chất, tiền chất. Những con số này cho thấy áp lực đấu tranh ngày càng lớn, đồng thời đặt ra yêu cầu cấp thiết trong việc tăng cường quản lý địa bàn, đẩy mạnh phòng ngừa từ cơ sở.

Kết quả triển khai trong năm 2025 ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Cả nước có 793/3.321 xã, phường, đặc khu đạt tiêu chí "không ma túy", chiếm 24%, vượt chỉ tiêu 20% được giao. Có 32/34 tỉnh, thành phố hoàn thành mục tiêu tối thiểu 20% địa bàn không ma túy; trong đó, 4 địa phương đạt trên 30%, 13 địa phương đạt trên 25% và 15 địa phương đạt trên 20%. Đáng chú ý, 18 tỉnh, thành phố đã triển khai mục tiêu xây dựng "tỉnh, thành phố không ma túy" đến năm 2030, với Hải Phòng (35,96%) và Huế (30%) là hai địa phương dẫn đầu cả nước.

Là địa phương đầu tiên triển khai mô hình "Thành phố không ma túy", TP. Hải Phòng xác định đây là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Dưới sự chỉ đạo sát sao của Bộ Công an, Thành ủy và UBND thành phố, trong năm 2025, lực lượng Công an TP. Hải Phòng đã liên tiếp triệt phá nhiều vụ án ma túy lớn, thu giữ số lượng lớn chất ma túy và vũ khí; đồng thời triển khai hiệu quả các mô hình "Tổ dân phố không ma túy", "Khu dân cư không ma túy", "Dòng họ không ma túy", "Trường học không ma túy".

Cùng với đó, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã xây dựng mô hình Cơ sở cai nghiện ma túy "Xanh – Thân thiện – Hiệu quả" tại Cơ sở cai nghiện ma túy số 1 và đang tham mưu triển khai mô hình "Cơ sở cai nghiện ma túy thông minh", góp phần nâng cao hiệu quả công tác cai nghiện và quản lý sau cai.

Song song với công tác đấu tranh, làm trong sạch địa bàn, Công an cấp xã chú trọng đổi mới hình thức tuyên truyền phòng, chống ma túy, ứng dụng mạnh mẽ mạng xã hội, nền tảng số và các trang thông tin điện tử nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của người dân.

Nhờ đó, năm 2025, TP. Hải Phòng đã xây dựng thành công 41/114 xã, phường, đặc khu không ma túy, đạt tỷ lệ 35,96%, vượt mục tiêu 30% theo Nghị quyết 01-NQ/TU; không còn địa bàn trọng điểm loại I và chỉ còn 2 địa bàn trọng điểm loại II (chiếm 1,75%).

Tại TP. Huế, thực hiện chỉ đạo của Ban Thường vụ Thành ủy và kế hoạch của UBND thành phố về mục tiêu xây dựng 100% xã, phường không ma túy đến năm 2030, Công an thành phố đã triển khai quyết liệt các giải pháp, khắc phục triệt để tình trạng sót lọt người sử dụng trái phép chất ma túy. Lực lượng Công an giữ vai trò nòng cốt trong tham mưu, tổ chức thực hiện, phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành, địa phương, huy động sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị.

Hiện nay, 40 UBND xã, phường trên địa bàn TP Huế đã thành lập Ban Chỉ đạo xây dựng "xã, phường không ma túy", tổ chức các tổ rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai tại cộng đồng; đồng thời gắn trách nhiệm của người đứng đầu cấp xã, các cơ quan, đơn vị với kết quả thực hiện nhiệm vụ. Nhiều địa phương xác định phòng, chống ma túy là nhiệm vụ lâu dài, thường xuyên, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ.

Bên cạnh đó, thành phố triển khai nhiều giải pháp trọng tâm như đẩy mạnh tuyên truyền, thiết lập hòm thư tố giác tội phạm, đường dây nóng của Giám đốc Công an thành phố và Trưởng Công an cấp xã; phát động phong trào toàn dân phòng, chống ma túy; tổ chức cao điểm rà soát, quản lý người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy và người sau cai; kiên quyết xử lý các đối tượng mua bán trái phép chất ma túy, không để hình thành các điểm tổ chức, chứa chấp sử dụng trái phép chất ma túy. Kết quả, năm 2025, TP Huế đã có 12/40 địa bàn cấp xã đạt tiêu chí "xã, phường không ma túy", đạt 30%, vượt 10% chỉ tiêu Bộ Công an giao.

Tại Hội nghị triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia phòng, chống ma túy đến năm 2030 diễn ra trong tháng 10/2025, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính nhấn mạnh, phòng, chống ma túy là nhiệm vụ cấp bách, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bảo vệ cuộc sống bình yên của nhân dân; đây không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị và toàn xã hội, với phương châm "mỗi người dân là một chiến sĩ, mỗi gia đình là một trận địa, mỗi địa phương là một pháo đài".

Ngọc Hân