Dựng ‘lá chắn thép’ ngăn ma túy xâm nhập cửa biển
(Chinhphu.vn) - Từ những đợt kiểm tra trực tiếp tại bến cảng, xét nghiệm nhanh đối với thuyền viên đến đổi mới cách thức tuyên truyền ngay trên cầu cảng, lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau đang xây dựng "lá chắn thép" phòng ngừa ma túy từ sớm, từ xa, góp phần bảo đảm an toàn cho mỗi chuyến vươn khơi và giữ vững an ninh trên tuyến biển.

Lực lượng Công an, Biên phòng “đi từng bến, đến từng tàu” kiểm tra hành chính, giấy tờ tùy thân và test nhanh ma túy đối với từng thuyền viên. Ảnh: Công an Cà Mau
"Đi từng bến, đến từng tàu" ngăn ma túy từ sớm
Những chuyến ra khơi kéo dài hàng tuần, thậm chí hàng tháng giữa muôn trùng sóng biển luôn đòi hỏi ngư dân có sức bền cả về thể chất lẫn tinh thần. Tuy nhiên, chính sự khắc nghiệt ấy cũng tạo điều kiện để hiểm họa ma túy len lỏi vào các khoang tàu, bến cảng.
Xuất phát từ quan niệm sai lầm cho rằng sử dụng ma túy có thể chống mệt mỏi, thức đêm hay tăng sức dẻo dai khi đánh bắt dài ngày, một bộ phận thuyền viên đã sa vào "cái chết trắng", kéo theo nguy cơ mất an toàn lao động và ảnh hưởng đến an ninh trật tự trên biển.
Đại tá Đặng Văn Hữu, Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cà Mau cho biết, việc sử dụng ma túy trên biển không chỉ vi phạm pháp luật mà còn là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến những vụ tai nạn lao động thương tâm, các hành vi ảo giác gây mất kiểm soát, kéo theo các vụ việc mất an ninh, trật tự, đâm va tàu thuyền hoặc va chạm giữa các lao động trên biển.
Trước thực trạng đó, Công an tỉnh Cà Mau đã phối hợp với Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh triển khai kế hoạch rà soát, kiểm tra và xét nghiệm chất ma túy đối với thuyền viên tàu cá và người lao động hoạt động nghề biển.
Địa bàn các cảng cá, bến đậu tàu thuyền tại Cà Mau tập trung lượng lớn phương tiện và ngư phủ từ nhiều địa phương đến neo đậu, giao thương. Đặc thù lao động dài ngày trên biển, cường độ làm việc cao cùng sự biến động thường xuyên về nhân khẩu khiến khu vực này tiềm ẩn nguy cơ bị tội phạm ma túy lợi dụng.
Nhận diện rõ nguy cơ, lực lượng Công an các đơn vị, địa phương đã chủ động phối hợp với các Đồn Biên phòng triển khai đồng bộ các biện pháp phòng ngừa với phương châm “chủ động chặn đứng vi phạm ngay từ khi tàu còn ở bến”.
Tại các Trạm kiểm soát Biên phòng, tổ công tác trực tiếp xuống từng phương tiện đang neo đậu hoặc làm thủ tục xuất, nhập bến để kiểm tra hành chính, giấy tờ của từng thuyền viên, đồng thời lấy mẫu nước tiểu test nhanh ma túy ngay tại chỗ.
Quá trình kiểm tra được thực hiện nghiêm túc, công khai, khách quan, đúng quy định; song song với đó, cán bộ làm nhiệm vụ cũng giải thích rõ quyền lợi, nghĩa vụ và mục đích của việc kiểm tra nhằm bảo vệ sức khỏe, tính mạng của thuyền viên và sự an toàn của mỗi chuyến biển.
Thượng tá Trần Văn Đức, Trưởng Công an phường Hiệp Thành, tỉnh Cà Mau cho biết, ngay sau khi Giám đốc Công an tỉnh ban hành kế hoạch, đơn vị đã phối hợp với Đồn Biên phòng Nhà Mát tổ chức kiểm tra hành chính và test nhanh ma túy đối với các thuyền viên trên địa bàn. Ngay trong ngày đầu ra quân, hơn 10 phương tiện đánh bắt cùng 58 thuyền viên được kiểm tra và 100% mẫu đều cho kết quả âm tính.
Theo Thượng tá Trần Văn Đức, kết quả này không chỉ mang lại niềm vui cho gia đình ngư dân mà còn là tín hiệu tích cực, khẳng định hiệu quả bước đầu của công tác phòng ngừa và răn đe.
Biến cầu cảng thành điểm tuyên truyền phòng, chống ma túy
Điểm nổi bật trong công tác phối hợp giữa Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau là đổi mới phương thức tuyên truyền.
Thay vì tổ chức các hội nghị tại hội trường vốn khó tập hợp đầy đủ lao động nghề biển, lực lượng chức năng đã đưa hoạt động tuyên truyền đến ngay cầu cảng, Trạm kiểm soát Biên phòng - nơi các thuyền viên tập trung làm thủ tục trước khi xuất bến.

Thay vì các buổi hội nghị tuyên truyền khô khan, lực lượng chức năng chuyển sang tuyên truyền lưu động ngay tại Trạm kiểm soát Biên phòng. Ảnh: Công an Cà Mau
Trong thời gian chờ hoàn tất thủ tục, các chủ tàu và thuyền viên được mời trao đổi, lắng nghe chia sẻ từ cán bộ, chiến sĩ. Những quy định pháp luật được truyền tải bằng ngôn ngữ gần gũi, dễ hiểu, tập trung phân tích tác hại của ma túy đối với hệ thần kinh, bác bỏ quan niệm sai lầm về việc sử dụng ma túy để chống mệt mỏi, đồng thời cảnh báo các thủ đoạn lôi kéo của tội phạm ma túy.
Bên cạnh đó, lực lượng chức năng cũng tuyên truyền các quy định về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), phổ biến ranh giới vùng biển Việt Nam, hướng dẫn quy trình xuất, nhập bến, kỹ năng xử lý tình huống khi gặp thời tiết xấu, cách thức giữ liên lạc thông suốt với lực lượng chức năng khi xảy ra sự cố hoặc phát hiện các phương tiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật trên biển.
Ông Vũ Văn Anh, ngư phủ lâu năm tại vùng biển Gành Hào, tỉnh Cà Mau chia sẻ: "Sự an toàn của mỗi chuyến biển không chỉ nằm ở thời tiết hay con sóng, mà nằm ở chính sự tỉnh táo của từng người lao động trên tàu. Mỗi thuyền viên kiên quyết nói “Không” với ma túy là đang tự bảo vệ mạng sống của bản thân và giữ gìn mái ấm gia đình ở đất liền".
Sự gần gũi, chân thành và cách tuyên truyền dễ hiểu đã nhận được sự đồng thuận của đông đảo chủ tàu, tài công và thuyền viên. Nhiều người đã tự nguyện ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma túy, không chứa chấp và kiên quyết từ chối sử dụng lao động nghiện ma túy.
Xây dựng môi trường lao động biển không ma túy
Theo lực lượng chức năng, công tác rà soát, kiểm tra chất ma túy không chỉ là hoạt động kiểm tra hành chính mà còn là giải pháp căn cơ nhằm xây dựng môi trường lao động an toàn, văn minh trên biển.
Ma túy trên tàu cá không chỉ phá hủy sức khỏe người lao động mà còn đe dọa trực tiếp đến tài sản của chủ tàu và tính mạng của tất cả lao động trên con tàu giữa khơi xa. Một phút ảo giác của thuyền viên do ngáo đá có thể dẫn đến chìm tàu hoặc tai nạn lao động nghiêm trọng.
Việc siết chặt kiểm tra, đồng thời gắn trách nhiệm của chủ tàu trong tuyển dụng lao động với yêu cầu "Nói không với thuyền viên nghiện ma túy" được xem là giải pháp quan trọng nhằm bảo vệ người lao động cũng như tài sản của chủ phương tiện.

Các chủ tàu, thuyền viên tự nguyện ký cam kết không vi phạm pháp luật về ma túy, không chứa chấp và kiên quyết từ chối sử dụng lao động nghiện ma túy. Ảnh: Công an Cà Mau
Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng Công an và Bộ đội Biên phòng tỉnh Cà Mau đang từng bước hình thành "lá chắn thép" tại các cửa biển. Cách làm “đi từng bến, đến từng tàu”, kết hợp giữa tuyên truyền, nâng cao nhận thức với kiểm tra, rà soát và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm không chỉ góp phần đẩy lùi tệ nạn ma túy mà còn củng cố thế trận an ninh nhân dân, thế trận quốc phòng toàn dân trên tuyến biển.
Những đợt kiểm tra nghiêm túc, những kết quả xét nghiệm âm tính và những bản cam kết được ký ngay tại cầu cảng đang trở thành điểm tựa để ngư dân Cà Mau yên tâm vươn khơi bám biển, phát triển kinh tế biển gắn với bảo vệ chủ quyền vùng biển cực Nam của Tổ quốc.
Ngọc Hân (Theo Công an tỉnh Cà Mau)