Hành trình tìm lại con chữ tại Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh Điện Biên

Mở ra cơ hội mới cho những học viên từng dang dở con đường học tập

Lớp xóa mù chữ từ tháng 7/2025 có 39 học viên tham gia, trong độ tuổi từ 25 đến 62. Sau 6 tháng triển khai, 100% học viên hoàn thành chương trình; trong đó có 6 học viên hoàn thành tốt (chiếm 15,3%) và 33 học viên hoàn thành (84,7%). Các học viên cơ bản đã biết đọc, biết viết, thực hiện được những phép tính đơn giản phục vụ sinh hoạt hằng ngày.

Đằng sau những con số là sự nỗ lực bền bỉ của cả người dạy và người học. Nhiều học viên từng bỏ lỡ cơ hội đến trường do hoàn cảnh khó khăn, sinh sống ở vùng sâu, vùng xa; có người tái mù chữ sau thời gian dài không sử dụng. Việc thiếu kiến thức cơ bản khiến họ gặp trở ngại trong tiếp cận thông tin, khó nắm bắt nội quy, quy định, hạn chế khả năng tự bảo vệ mình trước các tác động tiêu cực.

Thực tiễn triển khai cho thấy, xóa mù chữ không chỉ giúp học viên biết đọc, biết viết mà còn góp phần nâng cao nhận thức, củng cố ý thức chấp hành pháp luật, hình thành kỹ năng tự học và tinh thần kỷ luật – những yếu tố then chốt trong quá trình phục hồi và tái hòa nhập.

Trên cơ sở kết quả đạt được, đơn vị đã tiến hành rà soát thực trạng học vấn của học viên đang quản lý. Qua kiểm tra 581 học viên, xác định có 30 học viên không biết chữ (chiếm 0,51%). Từ nhu cầu thực tế đó, kế hoạch mở lớp xóa mù chữ năm 2026 được xây dựng và quyết định thành lập lớp với 30 học viên đã được ký triển khai.

Theo kế hoạch, lớp học sẽ kéo dài 10 tháng, bắt đầu từ đầu năm 2026, tổ chức tối thiểu 3 buổi/tuần, mỗi buổi từ 120 đến 150 phút, bảo đảm linh hoạt, phù hợp với điều kiện sinh hoạt, lao động, cải tạo tại cơ sở. Nội dung giảng dạy bám sát chương trình xóa mù chữ hiện hành, chú trọng rèn luyện kỹ năng đọc, viết, tính toán cơ bản; đồng thời lồng ghép giáo dục pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống, kỹ năng giao tiếp và định hướng nghề nghiệp.

Khi biết chữ, học viên có thể tự đọc nội quy, tự viết cam kết, ghi chép bài học và hiểu đầy đủ những nội dung mình đang được giáo dục. Quan trọng hơn, con chữ giúp họ tự tin hơn, giảm mặc cảm, xác định mục tiêu phấn đấu và chuẩn bị điều kiện cần thiết để tiếp cận các chương trình đào tạo nghề, tìm kiếm việc làm sau cai nghiện. Đây là một trong những giải pháp góp phần giảm nguy cơ tái nghiện, giảm gánh nặng cho gia đình và xã hội.

Phối hợp đồng bộ, mở rộng cơ hội tái hòa nhập

Hiệu quả bước đầu của mô hình cho thấy công tác cai nghiện và phục hồi nhân cách học viên cần sự phối hợp chặt chẽ của nhiều lực lượng. Công an tỉnh giữ vai trò nòng cốt trong công tác quản lý, tổ chức lớp học, bảo đảm môi trường giáo dục kỷ cương, an toàn; đồng thời phối hợp với ngành Giáo dục và Đào tạo trong xây dựng chương trình, cử giáo viên tham gia giảng dạy, kiểm tra, đánh giá kết quả theo quy định.

Bên cạnh đó, chính quyền địa phương các cấp tham gia hỗ trợ về cơ chế, điều kiện tổ chức lớp học và tạo sự liên thông trong quản lý, giáo dục học viên sau khi trở về nơi cư trú. Sự phối hợp đồng bộ này góp phần bảo đảm tính pháp lý, tính sư phạm của lớp học, đồng thời duy trì sự quan tâm, hỗ trợ cần thiết đối với học viên trong quá trình tái hòa nhập cộng đồng.

Cai nghiện là quá trình điều trị về thể chất, song phục hồi nhân cách đòi hỏi nền tảng tri thức và sự kiên trì lâu dài. Lớp xóa mù chữ tại Cơ sở Cai nghiện ma túy tỉnh Điện Biên vì thế không chỉ là hoạt động giáo dục đơn thuần, mà còn là giải pháp nhân văn, bền vững, góp phần giúp học viên từng bước xây dựng lại cuộc sống ổn định, hướng tới tương lai tích cực hơn cho bản thân, gia đình và xã hội.

Ngọc Hân