Hoàn thiện chính sách về cai nghiện ma túy theo hướng nhân văn, toàn diện và bền vững

Tạo điều kiện để người nghiện tiếp cận dịch vụ cai nghiện

Ma túy gây ảnh hưởng không chỉ đến sức khỏe mà còn làm suy giảm nhân cách, ý chí, khả năng lao động và các mối quan hệ xã hội của người sử dụng. Vì vậy, cai nghiện hiệu quả không thể chỉ dừng ở việc quản lý, kiểm soát để người nghiện không tiếp tục sử dụng trái phép chất ma túy, mà cần tạo ra sự chuyển biến toàn diện để họ từng bước làm chủ cuộc sống.

Một điểm đáng chú ý trong chính sách mới là Nhà nước tăng cường trách nhiệm bảo đảm điều kiện để người nghiện được tiếp cận dịch vụ cai nghiện. Người đăng ký cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập được Nhà nước bảo đảm kinh phí.

Quy định này góp phần giảm gánh nặng tài chính cho người nghiện và gia đình, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận các dịch vụ cai nghiện có chất lượng. Khó khăn về kinh tế theo đó không còn trở thành rào cản đối với những người có nhu cầu cai nghiện, qua đó khuyến khích người nghiện chủ động đăng ký thay vì e ngại hoặc trì hoãn vì điều kiện kinh tế.

Đây cũng là một bước tiến trong chính sách an sinh xã hội, thể hiện quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước trong việc tạo điều kiện để người nghiện có cơ hội điều trị, thay đổi và tái hòa nhập cộng đồng. Khi nhiều người được tiếp cận dịch vụ cai nghiện, nguồn cầu về ma túy trong xã hội cũng từng bước được kiểm soát.

Cai nghiện gắn với rèn luyện và thay đổi nhận thức

Thực tế cho thấy, người nghiện ma túy không chỉ đối mặt với sự lệ thuộc vào chất ma túy mà còn có thể bị suy giảm ý thức tổ chức, kỷ luật, khả năng kiểm soát hành vi và động lực vươn lên. Do đó, bên cạnh điều trị theo phác đồ chuyên môn, môi trường cai nghiện cần giúp người cai nghiện từng bước khôi phục ý chí, hình thành lối sống tích cực và chuẩn bị tâm thế trở lại cộng đồng.

Tại các cơ sở cai nghiện ma túy công lập, người cai nghiện được tham gia nhiều hoạt động giáo dục và rèn luyện như giáo dục pháp luật, học tập, rèn luyện về đội ngũ, điều lệnh nội vụ, giáo dục chính trị, xây dựng nền nếp sinh hoạt tập thể và kỹ năng ứng xử trong cuộc sống.

Môi trường sinh hoạt có kỷ luật giúp người cai nghiện nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, tôn trọng các chuẩn mực xã hội và từng bước xây dựng động lực để làm lại cuộc đời. Đây cũng là nền tảng quan trọng giúp họ có thêm bản lĩnh để tránh xa ma túy khi trở về nơi cư trú, hạn chế nguy cơ tái nghiện.

Trang bị nghề nghiệp, tạo nền tảng tái hòa nhập

Hiệu quả của công tác cai nghiện không chỉ được nhìn nhận ở việc người nghiện hoàn thành thời gian cai nghiện, mà quan trọng hơn là khả năng ổn định cuộc sống sau khi trở về địa phương, có việc làm, thu nhập, không tái nghiện và trở thành công dân có ích cho gia đình, xã hội.

Vì vậy, quá trình cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập được triển khai theo hướng chuẩn bị cho người cai nghiện cả về tâm lý, kỹ năng sống, kiến thức nghề nghiệp và khả năng thích ứng với môi trường xã hội.

Trong giai đoạn lao động trị liệu, người cai nghiện được tổ chức tham gia các hoạt động lao động trị liệu; được hướng nghiệp, giáo dục nghề nghiệp phù hợp với điều kiện thực tế, trình độ và nguyện vọng theo Điều 87 Nghị định 163/2026/NĐ-CP.

Kết quả lao động trị liệu của người cai nghiện tại cơ sở cai nghiện ma túy công lập được ghi chép, hạch toán và báo cáo đầy đủ, bảo đảm khách quan, minh bạch. Sau khi trừ các chi phí hợp lý, kết quả này được sử dụng để phục vụ người cai nghiện.

Việc gắn cai nghiện với học nghề, rèn luyện kỹ năng và lao động trị liệu tạo thêm nền tảng để người cai nghiện sau khi trở về cộng đồng có kỹ năng, tay nghề tìm kiếm việc làm, tạo thu nhập và từng bước ổn định cuộc sống, giảm nguy cơ trở thành gánh nặng cho gia đình.

Đầu tư cho cai nghiện là đầu tư cho sự bình yên

Cai nghiện ma túy là một hành trình nhiều khó khăn, đòi hỏi sự nỗ lực của chính người cai nghiện cùng sự đồng hành của gia đình, Nhà nước và cộng đồng. Khi được hỗ trợ đúng lúc và có quyết tâm thay đổi, người nghiện vẫn có cơ hội làm lại cuộc đời, trở về với gia đình và đóng góp cho xã hội.

Mỗi trường hợp cai nghiện thành công, có việc làm ổn định và tái hòa nhập cộng đồng không chỉ mở ra cơ hội cho một cá nhân mà còn góp phần giảm nguy cơ phát sinh tội phạm, giữ gìn sự bình yên tại địa bàn và xây dựng gia đình, xã hội an toàn, văn minh.

Bởi vậy, nâng cao chất lượng cai nghiện tại các cơ sở cai nghiện ma túy công lập vừa là yêu cầu của công tác phòng, chống ma túy trong giai đoạn mới, vừa mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc. Qua đó, góp phần thực hiện hiệu quả chủ trương lấy phòng ngừa là chính, kết hợp chặt chẽ giữa giảm cầu và giảm tác hại của ma túy, hướng tới cuộc sống bình yên của Nhân dân.

NH (Theo BCA)