Khởi tố vụ buôn lậu hơn 65.000 thuốc lá điện tử, trị giá trên 9 tỷ đồng

Sau khi thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng chính thức thuộc danh mục hàng hóa bị cấm từ ngày 1/1/2025, Cục Hải quan đã đồng loạt triển khai các biện pháp nghiệp vụ kiểm soát chặt mặt hàng này, trong đó tập trung vào hoạt động vận chuyển hàng hóa quá cảnh.

Điểm nhấn trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu giai đoạn 2025-2026 là vụ án buôn lậu đặc biệt nghiêm trọng do Chi cục Điều tra chống buôn lậu Cục Hải quan phát hiện, điều tra và khởi tố với tổng trị giá hàng hóa vi phạm trên 9 tỷ đồng.

Theo đó, ngày 10/2, Chi cục Điều tra chống buôn lậu Cục Hải quan đã ra Quyết định số 03/QĐ-ĐTCBL khởi tố vụ án buôn lậu đặc biệt nghiêm trọng và chuyển toàn bộ hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Quảng Trị tiếp tục xử lý theo thẩm quyền.

Trước đó, vào các ngày 26/10/2025 và 28/10/2025, Đội Kiểm soát chống buôn lậu số 2, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã phối hợp Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Chi cục Hải quan khu vực IX) kiểm tra 2 tờ khai vận chuyển độc lập của Công ty TNHH Hợp Mạnh, đăng ký quá cảnh hàng hóa từ cửa khẩu quốc tế Móng Cái (Quảng Ninh) về Cha Lo (Quảng Trị).

Qua kiểm tra, lực lượng Hải quan phát hiện nhiều dấu hiệu bất thường. Kết quả điều tra, xác minh ban đầu xác định doanh nghiệp đã lợi dụng loại hình vận chuyển quá cảnh để hợp thức hóa việc vận chuyển hàng hóa vi phạm pháp luật.

Các thủ đoạn được sử dụng gồm: Lập bảng kê không đúng số lượng; không khai báo đầy đủ hàng hóa; tự lập hóa đơn, bảng kê; chèn ghép con dấu, chữ ký của doanh nghiệp phía Trung Quốc; khai báo gian dối về tên hàng, chủng loại, trị giá nhằm qua mặt cơ quan Hải quan.

Đáng chú ý, hoạt động này không thực hiện theo các hợp đồng thương mại hợp pháp mà là hình thức mua gom hàng hóa từ Trung Quốc thông qua các nhóm WeChat, sau đó vận chuyển qua Việt Nam để đưa sang Lào tiêu thụ.

Theo Cục Hải quan, tang vật bị thu giữ gồm số lượng lớn hàng cấm và hàng vi phạm sở hữu trí tuệ: 65.357 thiết bị thuốc lá điện tử, 3.389 lọ tinh dầu, cùng 360 sản phẩm ba-lô, giày thể thao giả mạo nhãn hiệu Nike và Adidas. Tổng trị giá hàng hóa vi phạm lên tới trên 9 tỷ đồng.

Đây là vụ việc điển hình cho thủ đoạn lợi dụng chính sách thông thoáng đối với hàng hóa quá cảnh để thực hiện hành vi buôn lậu, đặc biệt là đối với mặt hàng thuốc lá điện tử - mặt hàng bị cấm, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe cộng đồng và trật tự quản lý thị trường.

Liên quan đến mặt hàng này, thời gian qua lực lượng Hải quan đã liên tiếp phát hiện, bắt giữ nhiều vụ việc với quy mô lớn. Tháng 12/2024, qua kiểm tra các lô hàng quá cảnh tại cửa khẩu Hữu Nghị, lực lượng chức năng đã bắt giữ số lượng lớn hàng hóa không khai báo, trong đó có trên 50.000 thuốc lá điện tử các loại, hàng nghìn hộp tinh dầu và nhiều sản phẩm vi phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Tháng 11/2025, Đội 1, Chi cục Điều tra chống buôn lậu tiếp tục phát hiện 174.160 lọ tinh dầu, 5.600 thuốc lá điện tử và 400 thiết bị thuốc lá điện tử chưa có tinh dầu bị trà trộn, cất giấu trong các lô hàng quá cảnh tại cửa khẩu Hữu Nghị.

Riêng trong năm 2025, lực lượng Hải quan đã thu giữ 376.577 sản phẩm thuốc lá điện tử. Lũy kế giai đoạn 2023-2025, tổng số sản phẩm thuốc lá điện tử bị thu giữ lên tới 614.608 sản phẩm, cho thấy tình trạng lợi dụng loại hình quá cảnh để buôn lậu mặt hàng này vẫn diễn biến phức tạp.

Trước tình hình trên, Cục Hải quan khẳng định sẽ tiếp tục siết chặt quản lý đối với loại hình quá cảnh và thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong thời gian tới, cơ quan Hải quan sẽ tăng cường phối hợp với Công an, Bộ đội Biên phòng và Quản lý thị trường để kịp thời triệt phá các đường dây buôn lậu, bảo vệ lợi ích quốc gia và sức khỏe người tiêu dùng.

Ngọc Hân