Tập huấn các sáng kiến mới về tư vấn xét nghiệm, tìm ca nhiễm HIV và kết nối điều trị ARV

Tại lớp tập huấn, các học viên được giới thiệu tổng quan về các hoạt động Phòng chống HIV/AIDS, chính sách liên quan đến người nhiễm; Cập nhật các văn bản pháp quy về tư vấn xét nghiệm HIV, các quy định về tư vấn xét nghiệm HIV; Giới thiệu về các kỹ năng, quy trình và nội dung tư vấn xét nghiệm HIV. Một số lưu ý khi tư vấn xét nghiệm, trả lời kết quả; kết nối chuyển gửi, dịch vụ chăm sóc và điều trị HIV/AIDS; lưu ý về an toàn sinh học và xử lý phơi nhiễm; tổng quan mô hình 4 bước của tự bộc lộ tình trạng nhiễm HIV; quy trình tiếp cận mạng lưới xã hội người có hành vi nguy cơ cao,…

Lớp tập huấn được tổ chức nhằm cung cấp kiến thức và kỹ năng cho cán bộ tư vấn về các phương pháp tư vấn xét nghiệm, tìm ca nhiễm và kết nối với điều trị ARV; đồng thời triển khai thực hiện hoạt động trong bối cảnh mới phù hợp với thực tiễn. Qua đó góp phần hiện thực hóa mục tiêu kết thúc đại dịch AIDS trong thời gian tới.

Theo số liệu thống kê của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) thành phố Cần Thơ, lũy tính đến ngày 30/6/2025, Cần Thơ ghi nhận 17.304 ca nhiễm HIV, trong đó 12.019 người còn sống và đang được quản lý điều trị. Riêng năm 2025, địa phương phát hiện 371 ca nhiễm mới; nam giới chiếm gần 72%, chủ yếu là nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM).

Tình hình nhiễm HIV có biến động theo hướng trẻ hóa, tập trung chủ yếu trong nhóm MSM. Đây là nhóm quần thể ẩn, khó tiếp cận và có hành vi nguy cơ phức tạp như sử dụng ma túy tổng hợp, "chemsex" (sử dụng ma túy khi quan hệ tình dục), quan hệ tình dục tập thể…

Kỳ thị và phân biệt đối xử đối với người nhiễm HIV vẫn tồn tại, khiến nhiều trường hợp ngại tiếp cận dịch vụ xét nghiệm và điều trị. Ngoài ra, nguồn tài chính cho chương trình phòng, chống HIV/AIDS còn hạn hẹp, trong khi các khoản viện trợ quốc tế đang giảm nhanh, ảnh hưởng đến duy trì dịch vụ dự phòng như PrEP.

Để khắc phục những khó khăn, hạn chế trên, ngành Y tế thành phố Cần Thơ triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp nhằm giảm lây nhiễm HIV, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu vùng xa. Tại xã vùng xa Vĩnh Trinh, số ca nhiễm HIV mới gần đây có chiều hướng tăng trong nhóm thanh niên và lao động trẻ. Phó Trưởng trạm Y tế xã, ông Lê Hùng Em cho biết đến 30/10/2025, toàn xã ghi nhận 150 trường hợp nhiễm HIV, trong đó 94 người đang được quản lý, số ca mắc mới hàng năm chủ yếu là nhóm MSM và học sinh, sinh viên.

Để tiếp cận nhóm nguy cơ này, địa phương đã xây dựng và duy trì lực lượng gồm 5 đồng đẳng viên MSM, 1 đồng đẳng viên nhóm sử dụng ma túy và 4 cộng tác viên phòng, chống HIV/AIDS.

Lực lượng này trực tiếp truyền thông, phát vật tư giảm hại và kết nối điều trị. Từ đầu năm 2025 đến nay, xã phối hợp đồng đẳng viên tổ chức 2 cuộc truyền thông và phát vật tư giảm hại cho hơn 1.020 lượt người.

Xã triển khai hội nghị truyền thông, xe cổ động, treo băngrôn, thực hiện "con đường truyền thông HIV/AIDS," tăng cường tư vấn xét nghiệm tự nguyện và chuyển gửi điều trị sớm. Xã phối hợp với các trường học để tuyên truyền cho học sinh thông qua sinh hoạt Đoàn-Đội và các buổi chào cờ, giúp giới trẻ hiểu đúng và phòng ngừa hiệu quả HIV/AIDS…

Để tiến tới mục tiêu chấm dứt dịch AIDS vào năm 2030, các đơn vị y tế trong khu vực đang tập trung 4 trọng điểm. Đó là mở rộng tiếp cận dịch vụ dự phòng và điều trị, bảo đảm 100% người nhiễm tiếp cận điều trị ARV bền vững; xóa bỏ kỳ thị, phân biệt đối xử, tăng truyền thông trong cộng đồng; phát huy vai trò của thanh niên, lan tỏa thông điệp sống an toàn, thực hành tình dục lành mạnh; tăng cường vai trò điều phối của ngành y tế, đẩy mạnh tư vấn, xét nghiệm lưu động, triển khai PrEP và giảm hại trong nhóm nguy cơ cao.

Với quyết tâm và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, Cần Thơ hướng tới mục tiêu giảm số ca nhiễm HIV mới, bảo đảm người nhiễm được tiếp cận dịch vụ y tế bình đẳng, an toàn và bền vững, góp phần thực hiện cam kết chấm dứt dịch bệnh AIDS vào năm 2030.

Thùy Chi