Hàng trăm trẻ em nhiễm HIV từ kim tiêm bẩn tại bệnh viện Pakistan

Theo phóng sự của BBC, dựa trên nhiều giờ ghi hình tại Bệnh viện Tehsil Headquarters (THQ) ở Taunsa, tỉnh Punjab, các quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn cơ bản đã không được tuân thủ, có thể khiến hàng trăm trẻ em phơi nhiễm với HIV.

Dữ liệu tổng hợp cho thấy, trong giai đoạn từ tháng 11/2024 đến tháng 10/2025, có ít nhất 331 trẻ em tại thành phố Taunsa được xác định dương tính với HIV. Kết quả xét nghiệm tại 97 gia đình cho thấy chỉ 4 trường hợp người mẹ nhiễm HIV, loại trừ phần lớn khả năng lây truyền từ mẹ sang con. Trong hơn một nửa số ca bệnh, nguyên nhân được ghi nhận là do sử dụng kim tiêm nhiễm bẩn.

Trường hợp của hai chị em Mohammed Amin và Asma là minh chứng điển hình. Amin, 8 tuổi, đã tử vong không lâu sau khi phát hiện nhiễm HIV; chị gái em cũng được chẩn đoán mắc bệnh sau đó. Gia đình cho rằng cả hai bị lây nhiễm trong quá trình điều trị thông thường tại bệnh viện do sử dụng bơm kim tiêm không bảo đảm vô trùng.

Trước đó, cuối năm 2024, một bác sĩ tại phòng khám tư đã phát hiện dấu hiệu bất thường khi số lượng trẻ em nhiễm HIV tăng đột biến và liên hệ các ca bệnh với Bệnh viện THQ Taunsa. Chính quyền địa phương đã cam kết siết chặt kiểm tra và đình chỉ lãnh đạo bệnh viện vào tháng 3/2025. Tuy nhiên, điều tra mới cho thấy các thực hành không an toàn vẫn tiếp diễn sau đó nhiều tháng.

Trong 32 giờ ghi hình bí mật tại bệnh viện vào cuối năm 2025, nhóm phóng viên đã ghi nhận ít nhất 10 trường hợp bơm kim tiêm được sử dụng lại trên các lọ thuốc đa liều, tiềm ẩn nguy cơ làm nhiễm bẩn thuốc. Trong 4 trường hợp, thuốc từ cùng một lọ đã được tiêm cho nhiều trẻ khác nhau.

Các chuyên gia cảnh báo, ngay cả khi thay kim mới, phần thân ống tiêm vẫn có thể chứa virus và gây lây nhiễm chéo. Ngoài ra, nhân viên y tế, bao gồm cả bác sĩ nhiều lần tiêm cho bệnh nhân mà không sử dụng găng tay vô trùng; quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn bị vi phạm nghiêm trọng.

Hình ảnh ghi nhận cũng cho thấy việc xử lý rác thải y tế không bảo đảm, với việc nhân viên không đeo bảo hộ khi tiếp xúc với vật dụng đã qua sử dụng.

Tuy nhiên, lãnh đạo bệnh viện hiện tại phủ nhận tính xác thực của các hình ảnh này, cho rằng có thể được ghi lại trước thời điểm ông tiếp nhận vị trí hoặc bị dàn dựng, đồng thời khẳng định cơ sở vẫn an toàn cho bệnh nhân.

Cơ quan chức năng cho biết chưa có bằng chứng dịch tễ học xác định bệnh viện là nguồn lây duy nhất, đồng thời cảnh báo các nguy cơ khác như hoạt động y tế tư nhân không kiểm soát và truyền máu không sàng lọc.

Các chuyên gia nhận định, vụ việc phản ánh những hạn chế mang tính hệ thống của ngành y tế Pakistan, bao gồm tình trạng lạm dụng tiêm truyền, thiếu đào tạo về kiểm soát nhiễm khuẩn và hạn chế về nguồn lực. Áp lực từ nhu cầu điều trị cao trong khi vật tư y tế hạn chế có thể dẫn đến việc cắt giảm quy trình an toàn.

Các chuyên gia nhận định, thực trạng này phản ánh những hạn chế trong đào tạo kiểm soát nhiễm khuẩn, cũng như áp lực từ hệ thống y tế, bao gồm tình trạng thiếu vật tư và thói quen lạm dụng tiêm truyền trong điều trị.

Pakistan được ghi nhận là một trong những quốc gia có tỉ lệ sử dụng tiêm điều trị cao, trong đó nhiều trường hợp không thực sự cần thiết. Nhu cầu lớn, trong khi nguồn lực hạn chế, có thể dẫn đến việc cắt giảm quy trình an toàn.

Những vụ việc tương tự từng xảy ra trước đây, điển hình là đợt bùng phát HIV năm 2019 tại tỉnh Sindh, khiến hàng nghìn trẻ em nhiễm bệnh, chủ yếu do các can thiệp y tế không đảm bảo vô trùng.

Đối với các gia đình, hậu quả là rất nặng nề. Asma hiện phải sống chung với HIV, đối mặt với điều trị lâu dài và sự kỳ thị trong cộng đồng. Gia đình cho biết nhiều người không cho con em mình tiếp xúc với em, khiến em rơi vào tình trạng cô lập. Dù vậy, em vẫn nuôi dưỡng ước mơ tiếp tục học tập và trở thành bác sĩ trong tương lai.

Các chuyên gia nhấn mạnh, vụ việc là lời cảnh báo về tầm quan trọng của việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình kiểm soát nhiễm khuẩn trong khám, chữa bệnh, nhằm bảo đảm an toàn cho người bệnh và phòng ngừa lây nhiễm chéo trong cơ sở y tế.

Ngọc Hân (Theo BBC)