Hành trình cống hiến giữ sự sống cho bệnh nhân HIV giai đoạn cuối của vị bác sĩ trẻ

Giữa cao nguyên Lâm Đồng lộng gió, nơi những đồi cà phê trải dài trong sương sớm và cuộc sống của đồng bào dân tộc thiểu số còn nhiều thiếu thốn, hành trình của bác sĩ trẻ Nròng K'Duy Py bắt đầu lặng lẽ như chính con người anh. Từ một cậu học trò người K'Ho bước ra khỏi buôn làng, vượt qua rào cản về điều kiện sống, tâm lý và định kiến xã hội, anh đã trở thành Phó Trưởng khoa Săn sóc đặc biệt, Bệnh viện Nhân Ái – nơi tiếp nhận và điều trị những bệnh nhân HIV/AIDS giai đoạn nặng nhất cả nước.

Đó không chỉ là câu chuyện vượt khó để đổi đời, mà còn là hành trình dấn thân bền bỉ của một người thầy thuốc trẻ, chọn bước vào nơi nhiều thử thách, nhiều áp lực và không ít định kiến để giữ lấy sự sống cho những con người ở bên lề xã hội.

Bước ra khỏi giới hạn của núi rừng

Sinh ra và lớn lên trong một gia đình nông dân tại Lâm Đồng, cuộc sống quanh năm gắn với nương rẫy khiến K'Duy Py sớm hiểu rằng con đường học tập là lối đi duy nhất để thay đổi số phận. Những năm học phổ thông, trong lớp chỉ có vài học sinh là người dân tộc thiểu số, sự khác biệt về ngôn ngữ, điều kiện và môi trường sống đôi khi trở thành áp lực vô hình.

"Có lúc tôi tự hỏi mình có đủ khả năng để đi tiếp hay không", anh từng chia sẻ. Điểm tựa lớn nhất của K'Duy Py khi ấy chính là sự động viên lặng lẽ của gia đình và sự quan tâm của thầy cô. Niềm tin ấy giúp anh thi đỗ và theo học ngành Bác sĩ Y khoa tại Trường Đại học Tây Nguyên, không chỉ như thành quả cá nhân mà còn là niềm hy vọng của cả gia đình.

Tốt nghiệp loại giỏi, khi đang chuẩn bị cho kỳ thi bác sĩ nội trú với nhiều dự định phía trước, biến cố gia đình ập đến. Sức khỏe của bố suy sụp, gia đình cần anh hơn bao giờ hết. Trước ngã rẽ quan trọng, K'Duy Py quyết định tạm gác lại con đường học tập chuyên sâu để đi làm.

"Gia đình luôn là ưu tiên lớn nhất", anh nói ngắn gọn. Với anh, đó không phải từ bỏ ước mơ, mà là một bước lùi cần thiết để vững vàng hơn trên con đường đã chọn.

Ra trường, thay vì tìm một môi trường thuận lợi, K'Duy Py chọn gắn bó với Bệnh viện Nhân Ái – cơ sở điều trị HIV/AIDS, trụ sở tại xã Phú Nghĩa, tỉnh Đồng Nai, trực thuộc Sở Y tế TP Hồ Chí Minh. Đây là nơi tiếp nhận những bệnh nhân HIV giai đoạn cuối, nhiều người trong số đó mang trong mình không chỉ tổn thương thể chất mà còn là nỗi mặc cảm, cô đơn và sự xa lánh từ chính gia đình.

"Môi trường làm việc rất đặc thù, áp lực và nhiều thách thức. Điều trị HIV không chỉ là vấn đề y khoa, mà còn là hành trình đồng hành về tinh thần với người bệnh", bác sĩ K'Duy Py chia sẻ.

Một trong những ca bệnh khiến anh nhớ mãi là bệnh nhân nhập viện trong tình trạng suy kiệt, nhiễm trùng cơ hội nặng (B20), tâm lý bất ổn, không hợp tác điều trị vì bị gia đình bỏ rơi. Thay vì chỉ tập trung vào phác đồ, anh và đồng nghiệp bắt đầu bằng những cuộc trò chuyện, sự lắng nghe và kiên nhẫn hiện diện.

Khi người bệnh dần mở lòng, hợp tác điều trị và tuân thủ phác đồ, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt. "Khoảnh khắc ấy giúp tôi nhận ra, giá trị của người bác sĩ không chỉ nằm ở đơn thuốc hay kỹ thuật, mà còn ở sự thấu cảm. Khi người bệnh cảm thấy được lắng nghe và tin tưởng, họ mới có động lực để sống", anh nói.

Vững chuyên môn, giàu tâm huyết

Không dừng lại ở công tác điều trị, bác sĩ K'Duy Py luôn trăn trở tìm kiếm các giải pháp nâng cao chất lượng chăm sóc người bệnh. Từ thực tiễn chuyên môn, anh chủ động triển khai nhiều đề tài nghiên cứu khoa học, tiêu biểu là đề tài "Đặc điểm lâm sàng nhiễm trùng cơ hội thường gặp và các yếu tố liên quan trên bệnh nhân HIV giai đoạn lâm sàng 3, 4".

Kết quả nghiên cứu đã cung cấp bằng chứng khoa học quan trọng về tỉ lệ, đặc điểm lâm sàng các nhiễm trùng cơ hội thường gặp, góp phần giúp đội ngũ y tế ưu tiên tầm soát, chẩn đoán và điều trị sớm. Nghiên cứu cũng làm rõ mối liên quan giữa việc tuân thủ điều trị ARV với nguy cơ mắc nhiễm trùng cơ hội, đặc biệt là lao phổi, qua đó nhấn mạnh vai trò then chốt của công tác tư vấn, hỗ trợ người bệnh tuân thủ điều trị, hướng tới mục tiêu 95-95-95 trong phòng, chống HIV/AIDS.

Bên cạnh đó, anh còn có sáng kiến cải tiến hệ thống xông khí dung sử dụng nguồn khí nén trung tâm, giúp nâng cao hiệu quả điều trị, hạn chế tác dụng phụ của thở oxy liều cao, bảo đảm an toàn do không sử dụng nguồn điện trực tiếp và thân thiện với môi trường.

Đảng viên trẻ gắn chuyên môn với cống hiến

Hiện nay, bác sĩ K'Duy Py là Phó Trưởng khoa Săn sóc đặc biệt, Chi ủy viên Chi bộ 3, Bí thư Đoàn Thanh niên Bệnh viện Nhân Ái. Ở vai trò nào, anh cũng thể hiện tinh thần trách nhiệm cao, gắn hoạt động Đoàn và công tác Đảng với nhiệm vụ chuyên môn, đặc biệt trong các lĩnh vực khó như điều trị HIV và quản lý người bệnh cai nghiện.

Bác sĩ Lê Thị Phương Nga, công tác tại khoa Săn sóc đặc biệt, nhận xét: K'Duy Py là người bản lĩnh, kỷ luật, thẳng thắn, luôn đặt mục tiêu cao trong công việc; sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ đồng nghiệp và lan tỏa năng lượng tích cực trong tập thể.

Với bệnh nhân, anh luôn lấy người bệnh làm trung tâm, tận tâm, đồng cảm và tôn trọng trong từng quyết định chuyên môn. Điều khiến đồng nghiệp và người bệnh trân trọng ở anh chính là tinh thần cầu tiến, biết lắng nghe và kết nối tập thể.

Danh hiệu là điểm tựa để đi tiếp

Năm 2025, bác sĩ Nròng K'Duy Py được vinh danh Giải thưởng Phạm Ngọc Thạch và danh hiệu Công dân trẻ tiêu biểu TP Hồ Chí Minh. Đón nhận sự ghi nhận ấy, anh khiêm tốn cho rằng đó không chỉ là niềm vui cá nhân mà còn là sự ghi nhận dành cho tập thể Bệnh viện Nhân Ái và những đồng nghiệp đã luôn đồng hành.

"Danh hiệu vừa là niềm tự hào, vừa là trách nhiệm để tôi tiếp tục rèn luyện, giữ gìn y đức và cống hiến nhiều hơn cho cộng đồng", anh chia sẻ.

Từ buôn làng K'Ho đến tuyến đầu điều trị HIV/AIDS, hành trình của bác sĩ trẻ Nròng K'Duy Py là minh chứng sống động cho tinh thần dấn thân, nhân văn và trách nhiệm xã hội của thế hệ thầy thuốc trẻ – những người lặng lẽ giữ sự sống nơi gian khó nhất, để không ai bị bỏ lại phía sau.

Thùy Chi