Nâng cao chất lượng cai nghiện, tạo nền tảng tái hòa nhập cộng đồng

Lấy phục hồi làm trọng tâm trong cai nghiện

Sau hơn 1 năm Công an tỉnh Cao Bằng tiếp nhận nhiệm vụ quản lý nhà nước về cai nghiện và quản lý sau cai nghiện ma túy, Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy đã chủ động phối hợp với Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh củng cố tổ chức, bố trí lực lượng và bảo đảm an ninh, an toàn trong quá trình quản lý, điều trị.

Qua đó, hoạt động cai nghiện và quản lý sau cai từng bước được chuẩn hóa, đi vào nền nếp, hướng tới xây dựng môi trường cai nghiện nghiêm túc, an toàn nhưng cũng phù hợp với yêu cầu phục hồi và tái hòa nhập.

Tính đến ngày 17/8/2026, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh đang tổ chức cai nghiện cho 163 người, gồm 162 người cai nghiện bắt buộc và 1 người thuộc diện tạm đình chỉ quyết định đưa vào cai nghiện ma túy bắt buộc. Ngay sau khi tiếp nhận, người cai nghiện được khám, đánh giá sức khỏe, phân loại và xây dựng phương án điều trị phù hợp với từng trường hợp.

Theo Thượng tá Nguyễn Mạnh Cường, Phó Trưởng Phòng Cảnh sát Điều tra tội phạm về ma túy, Công an tỉnh Cao Bằng, người nghiện ma túy thường phải đối mặt với nhiều vấn đề về sức khỏe, tâm lý, việc làm và các mối quan hệ xã hội. Do đó, nếu chỉ tập trung vào cắt cơn, giải độc mà thiếu các biện pháp hỗ trợ lâu dài thì nguy cơ tái nghiện vẫn còn cao.

Từ thực tế đó, công tác cai nghiện được định hướng theo hướng kết hợp điều trị với giáo dục, tư vấn, phục hồi hành vi và dạy nghề. Quan trọng hơn, quá trình này phải từng bước khơi dậy ý chí, động lực của người cai nghiện, giúp họ nâng cao nhận thức, rèn luyện kỹ năng sống và hình thành những thói quen tích cực để chuẩn bị hành trang trở về cộng đồng.

Giáo dục, lao động trị liệu gắn với học nghề

Cùng với điều trị, hoạt động giáo dục và rèn luyện được duy trì thường xuyên tại Cơ sở. Người cai nghiện được phổ biến nội quy, quy định, rèn luyện đội ngũ, trật tự nội vụ; đồng thời tham gia các nội dung giáo dục chính trị, pháp luật và kỹ năng sống. Những trường hợp có nhu cầu còn được tạo điều kiện bổ túc, xóa mù chữ.

Các hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt tập thể cũng được chú trọng, góp phần tạo môi trường sinh hoạt lành mạnh, giúp người cai nghiện giảm mặc cảm, tăng sự gắn kết và có thêm động lực trong quá trình điều trị.

Lao động trị liệu được tổ chức phù hợp với điều kiện sức khỏe của từng người. Người cai nghiện có thể tham gia các công việc như nấu ăn, vệ sinh, trang trí, làm vườn, trồng cây, trồng dâu, nuôi tằm.

Từ quỹ đất hiện có, Cơ sở xây dựng mô hình trồng dâu nuôi tằm với khoảng 12.000 cây, cùng các khu vực trồng cây thuốc nam, cây ăn quả. Hoạt động này vừa góp phần tạo cảnh quan, vừa giúp người cai nghiện rèn luyện sức khỏe, kỹ năng lao động và ý thức chấp hành kỷ luật.

Đặc biệt, dạy nghề và định hướng việc làm được xác định là một trong những nội dung quan trọng để nâng cao khả năng tái hòa nhập. Năm 2025, Cơ sở cai nghiện ma túy tỉnh Cao Bằng phối hợp Trung tâm Dịch vụ việc làm tỉnh tư vấn, giới thiệu việc làm, học nghề và cung cấp thông tin thị trường lao động cho 120 người.

Trong năm 2026, Cơ sở phối hợp Trường Cao đẳng Cao Bằng tổ chức 2 lớp đào tạo trình độ sơ cấp cho 80 người, với các nghề trồng trọt, sản xuất cây lâm nghiệp, chăn nuôi gà, lợn hữu cơ.

Thượng tá Nguyễn Mạnh Cường cho rằng, đào tạo nghề cần xuất phát từ nhu cầu thực tế của thị trường và khả năng tìm kiếm việc làm sau khi người cai nghiện trở về địa phương. Khi có nghề nghiệp, việc làm và thu nhập ổn định, người sau cai sẽ có thêm điểm tựa để tự tin hòa nhập, giảm mặc cảm và hạn chế nguy cơ tái nghiện.

Đồng hành cùng người sau cai từ cơ sở đến cộng đồng

Hiệu quả cai nghiện chỉ có thể duy trì bền vững khi người sau cai tiếp tục nhận được sự hỗ trợ sau khi trở về địa phương. Vì vậy, công tác quản lý sau cai được triển khai theo hướng kết hợp quản lý với tư vấn, hỗ trợ việc làm, tạo sinh kế và phòng ngừa tái nghiện.

Tính đến ngày 14/8/2026, toàn tỉnh đang quản lý sau cai 465 người, trong đó 76 người đã có việc làm. Đối với 100% người chuẩn bị tái hòa nhập cộng đồng, thông tin được chuyển đến chính quyền địa phương nơi cư trú để phối hợp quản lý, hỗ trợ và phòng, chống tái nghiện.

Công an cấp xã tập trung rà soát biến động cư trú, nắm tình hình người sau cai, nhất là những trường hợp có nguy cơ tái nghiện cao; đồng thời phối hợp với gia đình, tổ dân phố, xóm để động viên, giám sát và tuyên truyền pháp luật. Cơ sở cai nghiện cũng phối hợp với các đơn vị liên quan tư vấn, giới thiệu việc làm, tạo điều kiện để người sau cai từng bước ổn định cuộc sống.

Bên cạnh việc làm, hỗ trợ vốn tạo sinh kế cũng được xem là giải pháp thiết thực. Thực hiện Quyết định số 08/2026/QĐ-TTg ngày 3/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ về tín dụng đối với người sau cai nghiện ma túy, đến nay toàn tỉnh có 9 người có nhu cầu vay vốn, trong đó 3 người đã được giải ngân với tổng số tiền 500 triệu đồng.

Tuy nhiên, công tác cai nghiện trên địa bàn vẫn còn những khó khăn, nhất là về cơ sở vật chất. Hiện Cơ sở chưa có nhà xưởng phục vụ lao động trị liệu; một số khu vực dành cho học tập, sinh hoạt, thăm gặp và tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao vẫn còn thiếu.

Thời gian tới, việc tiếp tục hoàn thiện điều kiện cơ sở vật chất, đồng thời nâng cao chất lượng điều trị, giáo dục, phục hồi hành vi, lao động trị liệu và đào tạo nghề sẽ là những yếu tố quan trọng để nâng cao hiệu quả cai nghiện. Khi người cai nghiện được trang bị kiến thức, kỹ năng, nghề nghiệp và có sự đồng hành khi trở về địa phương, khả năng duy trì kết quả cai nghiện và tái hòa nhập cộng đồng sẽ được củng cố.

Mỗi người hoàn thành quá trình cai nghiện, trở về với gia đình, có việc làm và ổn định cuộc sống không chỉ là kết quả của công tác phòng, chống ma túy mà còn mở ra cơ hội để họ làm lại cuộc đời, góp phần xây dựng cộng đồng an toàn, giữ vững an ninh, trật tự trên địa bàn.

NH (Theo Báo Cao Bằng)