WHO chứng nhận Bahamas loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con

Tiến sĩ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Tổng Giám đốc WHO chúc mừng Bahamas về thành tựu này và cho biết, việc bảo đảm trẻ em được sinh ra không nhiễm HIV chính là nền tảng cho một tương lai khỏe mạnh và tươi sáng hơn cho thế hệ tiếp theo.

Cùng quan điểm đó, Tiến sĩ Jarbas Barbosa, Giám đốc Tổ chức Y tế Liên Mỹ (PAHO) và Giám đốc khu vực châu Mỹ của WHO, cho rằng đây là kết quả của cam kết chính trị bền vững, vai trò lãnh đạo quốc gia mạnh mẽ cùng sự tận tâm, nhân văn của lực lượng y tế. Ông nhấn mạnh, dấu mốc này không chỉ là niềm tự hào quốc gia mà còn mở ra cơ hội thúc đẩy các nỗ lực chấm dứt HIV và các bệnh truyền nhiễm khác như mối đe dọa đối với sức khỏe cộng đồng trong khu vực Caribe và châu Mỹ.

Nền tảng của thành công

Bahamas đạt được kết quả trên nhờ triển khai mô hình chăm sóc sức khỏe toàn diện và bao trùm. Trọng tâm là cung cấp dịch vụ chăm sóc trước sinh phổ cập cho tất cả phụ nữ mang thai, không phân biệt quốc tịch hay tình trạng pháp lý, tại cả cơ sở y tế công và tư. Cách tiếp cận này được hỗ trợ bởi một mạng lưới phòng thí nghiệm tích hợp mạnh mẽ và một quy trình xét nghiệm nghiêm ngặt, sàng lọc phụ nữ tại lần khám thai đầu tiên và một lần nữa vào tam cá nguyệt thứ ba.

Các biện pháp can thiệp nhằm loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con (EMTCT) ở Bahamas được tích hợp đầy đủ vào các tiêu chuẩn và quy tắc chăm sóc trước sinh và được thực hiện theo chương trình Sức khỏe Bà mẹ và Trẻ em (MCH). Chương trình MCH phối hợp với Chương trình Bệnh truyền nhiễm Quốc gia, chương trình giám sát việc phòng ngừa và điều trị HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) khác, bao gồm triển khai dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP), áp dụng cả với phụ nữ mang thai.

Để bảo đảm tính liên tục của việc chăm sóc, hệ thống y tế duy trì việc giám sát đầy đủ đối với các bà mẹ nhiễm HIV và trẻ sơ sinh phơi nhiễm, cung cấp thuốc kháng retrovirus nhiều tháng một lần và cung cấp dịch vụ điều trị STI và kế hoạch hóa gia đình miễn phí.

Bộ trưởng Y tế và Sức khỏe Bahamas, Michael Darville, cho biết quốc gia này đã nỗ lực trong nhiều năm nhằm kiểm soát HIV/AIDS, với sự tham gia của đội ngũ y tá, bác sĩ trong hệ thống y tế công cộng, y tế chuyên sâu và các cơ sở y tế trên toàn quần đảo.

Trước Bahamas, Cuba là quốc gia đầu tiên trên thế giới được WHO chứng nhận loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con, và Brazil được chứng nhận vào năm ngoái. Với thành tựu này, Bahamas gia nhập nhóm 12 quốc gia và vùng lãnh thổ tại khu vực châu Mỹ đi đầu trong nỗ lực loại trừ lây truyền HIV từ mẹ sang con.

Bahamas cho biết sẽ tiếp tục duy trì các tiêu chuẩn này thông qua chăm sóc sức khỏe ban đầu tích hợp và giám sát liên tục.

Điều kiện để được WHO chứng nhận

Để được WHO chứng nhận, các quốc gia phải đáp ứng và duy trì các tiêu chí nghiêm ngặt, gồm: Tỉ lệ lây truyền HIV từ mẹ sang con dưới 2%; Dưới 5 ca nhiễm HIV mới ở trẻ em trên mỗi 1.000 ca sinh sống; Đạt độ bao phủ từ 95% trở lên đối với chăm sóc trước sinh, xét nghiệm HIV và điều trị cho phụ nữ mang thai.

Đánh giá về nỗ lực của khu vực, Anurita Bains, Phó Giám đốc Toàn cầu về HIV/AIDS của UNICEF nhận định, Mỹ Latinh và Caribe từ lâu đã là điểm sáng trong tiến trình toàn cầu, hơn một nửa số quốc gia và vùng lãnh thổ đạt được mục tiêu loại trừ HIV/AIDS đến từ khu vực này.

Trong khi đó, Winnie Byanyima, Giám đốc điều hành UNAIDS, khẳng định thành tựu của Bahamas cho thấy việc loại trừ lây truyền HIV và các bệnh lây truyền qua đường tình dục từ mẹ sang con là hoàn toàn khả thi, nếu phụ nữ được xét nghiệm sớm, điều trị kịp thời và duy trì chăm sóc liên tục.

Thành công của Bahamas nằm trong khuôn khổ Sáng kiến EMTCT Plus, nhằm loại trừ lây truyền HIV, giang mai, viêm gan B và bệnh Chagas bẩm sinh từ mẹ sang con. Sáng kiến này được triển khai với sự phối hợp của UNICEF và UNAIDS, nằm trong khuôn khổ Sáng kiến Loại bỏ của PAHO, một nỗ lực khu vực nhằm loại bỏ hơn 30 bệnh truyền nhiễm và các bệnh liên quan ở châu Mỹ vào năm 2030.

Ngọc Hân (Theo WHO)