Cựu giám đốc bệnh viện mở trường học ‘đặc biệt’ cho trẻ nhiễm HIV

Ông Guo Xiaoping (63 tuổi) là cựu giám đốc một bệnh viện bệnh truyền nhiễm tại thành phố Lâm Phần, tỉnh Sơn Tây (Trung Quốc).

Năm 2004, khi nhận thấy nhiều đứa trẻ trong khoa điều trị HIV/AIDS của bệnh viện đã đến tuổi đi học nhưng không được tiếp cận giáo dục, ông Guo đã cải tạo một phòng bệnh thành lớp học tạm thời, cùng các y tá tại đây dạy bảng phiên âm tiếng Trung và bảng cửu chương cho các em.

Tất cả học sinh tại đây đều bị lây nhiễm HIV từ mẹ sang con. Nhiều em mất cha mẹ vì bệnh AIDS hoặc bị bỏ rơi ngay sau khi chào đời. Số lượng trẻ em chuyển đến ngày một đông khiến lớp học nhỏ rơi vào tình trạng quá tải. Đến năm 2006, bằng nguồn đóng góp của bệnh viện và cộng đồng, ông Guo thành lập trường Tiểu học Ruy băng đỏ.

Tên của ngôi trường được đặt theo dải ruy băng đỏ - biểu tượng toàn cầu thể hiện tình đoàn kết, nâng cao nhận thức, sự cảm thông và hy vọng cho những người đang sống chung với HIV/AIDS. Đây là ngôi trường nội trú chính quy duy nhất tại Trung Quốc dành riêng cho trẻ em mang virus này.

Những năm đầu hoạt động, ngôi trường luôn bị bao phủ bởi nỗi sợ hãi từ cộng đồng. Việc tuyển dụng giáo viên gặp rất nhiều khó khăn, thậm chí, một số công nhân xây dựng đã bỏ chạy sau khi biết học sinh của trường nhiễm HIV.

Bằng sự kiên trì, ông Guo đã tập hợp được một đội ngũ giáo viên, trong đó có một người cũng đang sống chung với HIV.

Ngôi trường này cũng đối mặt với không ít tranh cãi. Một số ý kiến chất vấn việc bệnh viện dùng ngân sách cho một dự án thiếu chắc chắn; số khác lại lập luận rằng việc gom các em vào học riêng biệt là một hình thức phân biệt đối xử. Ông Guo thừa nhận thực tế này, nhưng khẳng định đây là giải pháp duy nhất để bảo vệ các em nhỏ trước một xã hội chưa sẵn sàng đón nhận các em.

Năm 2011, chính quyền địa phương bắt đầu cấp kinh phí hoạt động cho trường. Ngay sau đó, ông Guo từ chức giám đốc bệnh viện để toàn tâm toàn ý lo cho các học sinh.

Hiện nay, cơ sở vật chất của trường đã hoàn thiện với đầy đủ ký túc xá, lớp học, nhà ăn, không gian sinh hoạt, đi kèm dịch vụ kiểm tra sức khỏe, chăm sóc và hỗ trợ điều trị.

Đối với trẻ em nhiễm HIV, việc uống thuốc hàng ngày quyết định sự sống còn. Các giáo viên tại đây phải giám sát chặt chẽ từng liều thuốc kháng virus (ARV) của học sinh, bởi chỉ cần quên thuốc một ngày, nỗ lực điều trị nhiều năm có thể đổ bể.

Các báo cáo y tế cho thấy toàn bộ học sinh tại trường hiện đều có tải lượng virus dưới ngưỡng phát hiện, đồng nghĩa với việc virus bị ức chế hiệu quả và nguy cơ lây nhiễm ra cộng đồng ở mức cực kỳ thấp.

"Trong ngần ấy năm, không một học sinh nào của trường bị tử vong. Đó là một điều kỳ diệu. Sự khác biệt duy nhất giữa các em và những đứa trẻ khác là mỗi ngày, các em phải uống thêm một viên thuốc", ông Guo chia sẻ với truyền thông nội địa. Ông nhấn mạnh trẻ em sinh ra có sẵn virus HIV hoàn toàn vô tội, các em xứng đáng được thấu hiểu, được tôn trọng phẩm giá và có vị trí trong xã hội.

Cuicui (bí danh) là một trong những học sinh đầu tiên của trường. Thuở nhỏ, cô từng bị trẻ em trong vùng chế giễu, xa lánh. Nhưng cô nhớ như in lần đầu gặp ông Guo, ông đã ăn chung một bát cơm với cô.

"Tôi cảm thấy mình được chấp nhận", Cuicui nói với báo chí. Cô thi đỗ đại học năm 2017, sau đó làm việc cho một công ty trí tuệ nhân tạo. Năm 2022, cô trở lại trường theo lời mời của ông Guo. Một năm sau, cô tổ chức đám cưới ngay tại trường với người chồng cũng là một bệnh nhân HIV.

Sau khi ông Guo nghỉ hưu vào năm 2023, vị trí quản lý ngôi trường được giao lại cho bà Wang Xia - đồng nghiệp cũ của ông, nguyên điều dưỡng trưởng bệnh viện và cũng là người từng đứng lớp tại phòng bệnh năm xưa. Con gái của ông Guo hiện cũng đang làm việc tại đây.

Tính đến năm 2025, trường Tiểu học Ruy băng đỏ đang nuôi dạy 46 học sinh nội trú, đồng thời tài trợ chi phí học tập và sinh hoạt cho 16 em khác. Qua nhiều năm hoạt động, trường đã tiếp nhận, chăm sóc 127 đứa trẻ đến từ 14 tỉnh thành, 65 em trong số đó hiện đã tốt nghiệp và có việc làm ổn định.

Một số em đã kết hôn, lập gia đình và sinh ra những đứa con hoàn toàn khỏe mạnh nhờ áp dụng các biện pháp y tế dự phòng nhằm can thiệp, loại bỏ nguy cơ lây nhiễm từ mẹ sang con, chính thức chặn chuỗi truyền bệnh qua các thế hệ.

Câu chuyện của ông Guo đã tác động mạnh đến nhận thức của công chúng về nhóm trẻ em sống chung với HIV. "Những đứa trẻ này rõ ràng không làm gì sai. Các em không được quyền chọn cách mình sinh ra nên ít nhất, các em có quyền được hưởng một cuộc sống tốt đẹp", một người bình luận.

Hơn hai thập kỷ bền bỉ vun đắp yêu thương, ông Guo không chỉ giúp hàng trăm đứa trẻ có cơ hội học tập và trưởng thành, mà còn góp phần xóa bỏ những định kiến kéo dài về HIV/AIDS. Từ ngôi trường mang biểu tượng dải ruy băng đỏ, những em nhỏ từng bị kỳ thị đã lớn lên, có việc làm, lập gia đình và xây dựng cuộc sống riêng, minh chứng rằng với sự thấu hiểu và đồng hành của xã hội, không ai bị bỏ lại phía sau.

Thúy Vân (Theo SCMP)