Quảng Ninh nâng cao năng lực phòng, chống HIV/AIDS từ tuyến cơ sở

Trong 2 ngày 1-2/10, tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (CDC) Quảng Ninh, lớp tập huấn về hoạt động phòng, chống HIV/AIDS năm 2026 được tổ chức với sự tham gia của cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội và cán bộ Trạm Y tế các xã, phường trên địa bàn.

Đây là lớp đầu tiên trong chuỗi 7 lớp tập huấn được CDC Quảng Ninh triển khai từ ngày 1-23/10/2026. Theo Kế hoạch số 2271/KH-TTKSBT ngày 24/9/2026, chương trình dự kiến có 182 học viên là cán bộ Phòng Văn hóa - Xã hội và cán bộ của 55 Trạm Y tế trên địa bàn. Các lớp được tổ chức tại CDC Quảng Ninh và các Trạm Y tế Cẩm Phả, Vàng Danh, Đông Triều, Cái Bầu, Tiên Yên và Móng Cái 2.

Thông qua chuỗi tập huấn, đội ngũ cán bộ tuyến cơ sở được cập nhật kiến thức, củng cố kỹ năng chuyên môn, thống nhất cách thức triển khai các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS; đồng thời nâng cao chất lượng thống kê, báo cáo, quản lý và chuẩn hóa dữ liệu trên địa bàn.

Chuẩn hóa dữ liệu, nâng cao năng lực tuyến cơ sở

Phát biểu tại chương trình, TS.BS Vũ Quyết Thắng, Giám đốc CDC Quảng Ninh nhấn mạnh, công tác phòng, chống HIV/AIDS trong giai đoạn hiện nay đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị, đặc biệt là tuyến y tế cơ sở.

Việc thường xuyên cập nhật kiến thức chuyên môn, nâng cao kỹ năng quản lý, giám sát, xét nghiệm, điều trị và chuẩn hóa dữ liệu có ý nghĩa quan trọng trong quản lý người nhiễm HIV và nâng cao hiệu quả các hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn.

Giám đốc CDC Quảng Ninh đề nghị các học viên tích cực trao đổi những khó khăn, vướng mắc từ thực tế tại cơ sở; chú trọng thực hành, nắm chắc các nội dung chuyên môn để vận dụng vào công việc tại đơn vị.

Trong 2 ngày, học viên được cập nhật tình hình dịch HIV/AIDS, kết quả hoạt động phòng, chống HIV/AIDS trên địa bàn và một số văn bản mới; hoạt động can thiệp giảm tác hại và điều trị nghiện các chất dạng thuốc phiện bằng thuốc thay thế Methadone; giám sát, xét nghiệm HIV/AIDS; thống kê, báo cáo và quản lý người nhiễm HIV.

Một trong những nội dung trọng tâm là thực hành trên phần mềm HIV-INFO. Học viên trực tiếp rà soát, đối chiếu, làm sạch, chuẩn hóa và làm giàu dữ liệu HIV/AIDS; cập nhật các trường hợp còn thiếu thông tin, mới phát hiện, thay đổi địa chỉ, chuyển đi, tử vong, mất dấu hoặc thay đổi trạng thái điều trị; xử lý dữ liệu trùng lặp, sai lệch.

Chương trình cũng cập nhật các nội dung về điều trị và quản lý người nhiễm HIV; quản lý điều trị lồng ghép bệnh không lây nhiễm; dự phòng lây truyền HIV từ mẹ sang con; điều trị dự phòng trước phơi nhiễm HIV (PrEP) và xử trí phơi nhiễm do tai nạn rủi ro nghề nghiệp.

Lây truyền HIV qua đường tình dục chiếm 71-77%

Theo thống kê, Quảng Ninh hiện có 6.090 người nhiễm HIV trong cộng đồng biết tình trạng của mình, đạt 93,7% số người nhiễm HIV ước tính còn sống.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh phát hiện 64 ca nhiễm mới, giảm 13,5% so với cùng kỳ năm 2025. Số trường hợp tử vong do HIV/AIDS giảm 54%, từ 26 xuống còn 12 trường hợp.

Đáng chú ý, đường lây truyền HIV đang có sự thay đổi. Lây truyền qua đường tình dục chiếm chủ yếu, khoảng 71-77%; lây qua đường máu chiếm 21-25% và lây truyền từ mẹ sang con khoảng 1-2%. Thực tế này đặt ra yêu cầu công tác dự phòng không chỉ tập trung vào nhóm nghiện chích ma túy mà cần mở rộng tới các nhóm có nguy cơ lây nhiễm qua quan hệ tình dục.

Trong 6 tháng đầu năm, Quảng Ninh tổ chức 2.062 lượt truyền thông về HIV/AIDS, tiếp cận 721.646 lượt người qua nhiều hình thức như báo chí, hoạt động văn hóa, thể thao và tập huấn. Cùng với truyền thông, xét nghiệm được đẩy mạnh nhằm phát hiện sớm người nhiễm HIV.

Công tác quản lý, giám sát dịch cũng chuyển sang dựa trên dữ liệu. Người nhiễm HIV được quản lý trên phần mềm HIV INFO 4.0. Ngành Y tế thường xuyên rà soát, đối chiếu, làm sạch dữ liệu sau sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

CDC Quảng Ninh duy trì giám sát, hỗ trợ kỹ thuật tại 100% xã, phường, đặc khu, tập trung theo dõi tình trạng điều trị, bỏ trị, mất dấu, chuyển đi và khả năng tiếp cận dịch vụ.

Hơn 5.100 bệnh nhân đang điều trị ARV

Hệ thống chăm sóc, điều trị HIV trên địa bàn được duy trì liên tục, với 5.184 bệnh nhân đang điều trị ARV, gồm 5.153 người lớn và 31 trẻ em. Trong số này, 4.990 người điều trị tại cộng đồng có bảo hiểm y tế, 4.570 người nhận thuốc ARV từ nguồn bảo hiểm y tế.

Việc chăm sóc người nhiễm HIV không chỉ tập trung duy trì điều trị ARV mà còn kết hợp sàng lọc, quản lý các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid và các vấn đề sức khỏe tâm thần.

Điều trị viêm gan C cho người đồng nhiễm HIV cũng được triển khai, với 952 bệnh nhân được điều trị, trong đó 926 người đã hoàn thành.

Thời gian tới, Quảng Ninh tiếp tục củng cố năng lực phòng, chống HIV/AIDS từ tuyến xã, phường, đặc khu đến các bệnh viện và cơ sở điều trị. Tại tuyến cơ sở, trọng tâm là quản lý người nhiễm, phát hiện sớm nhóm nguy cơ, tăng cường truyền thông, tư vấn, xét nghiệm và chuyển gửi kịp thời đến các dịch vụ dự phòng, PrEP và điều trị.

Thùy Chi