Bệnh nhân HIV nhập viện tại TPHCM tăng 48%, cảnh báo phát hiện bệnh muộn

Số ca nội trú tăng dù dịch HIV đang có xu hướng giảm

Thông tin trên được BSCK2 Nguyễn Thành Dũng, Giám đốc Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM, đưa ra tại hội nghị khoa học “Bệnh nhiễm trùng và truyền nhiễm” ngày 20/8.

Theo số liệu của bệnh viện, trong 6 tháng đầu năm 2026, cơ sở này tiếp nhận 853 bệnh nhân HIV điều trị nội trú, trong đó 45 trường hợp phải thở máy. Riêng năm 2025, số bệnh nhân HIV nhập viện điều trị là 1.773 trường hợp, tăng 48% so với năm 2022.

Trong hơn 4 năm qua, HIV/AIDS cũng là nguyên nhân gây tử vong cao nhất tại bệnh viện, với 568 trường hợp.

Trên phạm vi cả nước, hiện còn khoảng 250.000 người mang virus HIV. Dịch tập trung mạnh ở nhóm nam quan hệ tình dục đồng giới (MSM), chiếm hơn 40% số ca nhiễm mới.

Điều đáng lưu ý là sự gia tăng số bệnh nhân HIV phải điều trị nội trú tại Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM diễn ra trong bối cảnh số ca nhiễm mới và tử vong do HIV trên thế giới cũng như tại Việt Nam đang giảm. So với năm 2010, số ca nhiễm mới trên toàn cầu giảm 42%, trong khi Việt Nam ghi nhận mức giảm 56%.

Theo BS Nguyễn Thành Dũng, số bệnh nhân HIV nhập viện tăng không có nghĩa dịch bệnh đang bùng phát trở lại. Diễn biến này chủ yếu cho thấy vẫn còn một bộ phận người bệnh được phát hiện khi bệnh đã tiến triển nặng, tự ý ngừng điều trị hoặc chưa tiếp cận thuốc kháng virus (ARV).

Nhiều trường hợp chỉ đến bệnh viện khi đã xuất hiện các bệnh nhiễm trùng cơ hội nguy hiểm như lao, viêm phổi, nhiễm nấm... do hệ miễn dịch bị suy giảm nghiêm trọng. Khi đó, người bệnh có thể phải điều trị hồi sức chuyên sâu, trong đó có thở máy hoặc lọc máu.

Gián đoạn điều trị làm tăng nguy cơ biến chứng nặng

Thuốc ARV có vai trò kiểm soát lượng virus trong cơ thể, giúp người nhiễm HIV duy trì sức khỏe ổn định và giảm nguy cơ lây truyền virus cho cộng đồng.

Tuy nhiên, khi người bệnh tự ý gián đoạn điều trị, virus có điều kiện nhân lên nhanh chóng, làm suy giảm tế bào miễn dịch. Đây là yếu tố tạo điều kiện cho các bệnh nhiễm trùng cơ hội và ung thư tiến triển, khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn.

Một trong những yếu tố làm gia tăng nguy cơ phát hiện HIV muộn là nguồn viện trợ quốc tế dành cho chương trình phòng, chống HIV tại Việt Nam giảm 18%, mức giảm được đánh giá là sâu nhất trong 20 năm qua.

Nếu nguồn lực trong nước không kịp thời bù đắp, các hoạt động xét nghiệm, phát hiện sớm và cấp phát thuốc định kỳ có thể chịu tác động, qua đó ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận điều trị của người bệnh.

“Bệnh viện tuyến cuối không còn khoảng thời gian yên ắng giữa các đợt dịch. Những bệnh mới nổi, tái nổi hay nhóm bệnh tưởng chừng đã thoái trào đều có thể quay lại”, BS Nguyễn Thành Dũng nhấn mạnh.

Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới TPHCM hiện tăng cường liên thông dữ liệu giám sát với Trung tâm Kiểm soát Bệnh tật TPHCM (HCDC) và Viện Pasteur TPHCM, nhằm kịp thời phát hiện những thay đổi về tình hình dịch tễ và chủ động đưa ra các biện pháp ứng phó.

NH (tổng hợp)