Chung tay dựng ‘lá chắn’ cộng đồng trước những thách thức mới của tội phạm ma túy

Nhân Ngày Quốc tế và Ngày Toàn dân phòng, chống ma túy 26/6, trao đổi với Trang tin Tiếng Chuông (Trang tin của Ủy ban quốc gia phòng chống AIDS. ma túy, mại dâm) Đại tá Nguyễn Đức Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy (Bộ Công an) cho rằng cần xây dựng "lá chắn" phòng ngừa từ gia đình, nhà trường và cộng đồng để ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa.

Thưa đồng chí, Ngày Quốc tế và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy 26/6 năm nay mang ý nghĩa như thế nào trong bối cảnh tình hình tội phạm ma túy đang có nhiều diễn biến phức tạp?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Ngày Quốc tế và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy 26/6 là dịp để chúng ta nhìn nhận sâu sắc hơn về những tác hại, hệ lụy nghiêm trọng của ma túy đối với mỗi cá nhân, gia đình và toàn xã hội; đồng thời khẳng định quyết tâm của Đảng, Nhà nước và toàn dân trong cuộc đấu tranh phòng, chống và kiểm soát ma túy.

Năm nay, ngày 26/6 càng có ý nghĩa đặc biệt trong bối cảnh tình hình tội phạm và tệ nạn ma túy trên thế giới và trong khu vực tiếp tục diễn biến phức tạp. Các loại ma túy tổng hợp, ma túy mới, ma túy núp bóng dưới nhiều hình thức ngày càng xuất hiện nhiều; hoạt động sản xuất, mua bán, vận chuyển trái phép chất ma túy có xu hướng xuyên quốc gia, sử dụng công nghệ cao, không gian mạng và các phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi, gây nhiều khó khăn cho công tác đấu tranh.

Trước tình hình đó, Ngày Quốc tế và Ngày toàn dân phòng, chống ma túy không chỉ là hoạt động tuyên truyền mang tính biểu tượng mà còn là lời kêu gọi mạnh mẽ đối với toàn xã hội nâng cao nhận thức, trách nhiệm và hành động trong phòng, chống ma túy. Cuộc chiến này không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Công an mà cần sự tham gia của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành, các tổ chức xã hội, gia đình và mỗi người dân.

Thông qua các hoạt động hưởng ứng Tháng hành động phòng, chống ma túy năm 2026, chúng tôi mong muốn lan tỏa thông điệp: "Chung một quyết tâm xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy"; phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, từng bước ngăn chặn, đẩy lùi ma túy, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự, bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Không gian mạng - mặt trận mới của cuộc chiến chống ma túy

Hiện nay, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đang phải đối mặt với những phương thức, thủ đoạn mới nào của tội phạm ma túy, đặc biệt trên không gian mạng và các tuyến xuyên quốc gia?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Hiện nay, tội phạm ma túy đang liên tục thay đổi phương thức, thủ đoạn hoạt động theo hướng ngày càng tinh vi, hiện đại và có tính xuyên quốc gia cao. Nếu như trước đây các đối tượng chủ yếu giao dịch trực tiếp thì hiện nay nhiều hoạt động phạm tội đã được chuyển lên không gian mạng. Các đối tượng lợi dụng mạng xã hội, ứng dụng nhắn tin mã hóa, tài khoản ảo và các hình thức thanh toán điện tử để liên lạc, giao dịch, che giấu hành vi phạm tội.

Có thể nói, không gian mạng đang trở thành một mặt trận mới của cuộc đấu tranh phòng, chống ma túy. Bên cạnh đó, các tổ chức tội phạm ma túy quốc tế tiếp tục lợi dụng địa bàn Việt Nam để vận chuyển ma túy đi nước thứ ba tiêu thụ, hình thành các đường dây xuyên quốc gia với phương thức hoạt động khép kín, sử dụng công nghệ cao nhằm đối phó với cơ quan chức năng.

Đáng chú ý, các đối tượng còn lợi dụng hoạt động thương mại điện tử, chuyển phát nhanh và vận tải quốc tế để cất giấu, vận chuyển ma túy dưới nhiều hình thức tinh vi.

Trước tình hình đó, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã chủ động đổi mới các biện pháp công tác, tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ, nâng cao năng lực đấu tranh trên không gian mạng, đồng thời đẩy mạnh hợp tác quốc tế, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng trong và ngoài nước để phát hiện, bóc gỡ, triệt phá các đường dây tội phạm ma túy.

Chúng tôi xác định rằng, tội phạm ma túy càng tinh vi thì lực lượng chức năng càng phải chủ động, quyết liệt và đi trước một bước. Tuy nhiên, cuộc chiến này không chỉ là nhiệm vụ của lực lượng Công an mà cần sự chung tay của toàn xã hội. Mỗi người dân, mỗi gia đình cần nâng cao cảnh giác, nhận diện các phương thức, thủ đoạn mới của tội phạm ma túy để cùng góp phần ngăn chặn hiểm họa ma túy từ sớm, từ xa.

Trong thời gian qua, lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy đã triệt phá nhiều đường dây lớn với số lượng ma túy đặc biệt lớn. Đồng chí có thể chia sẻ những khó khăn, áp lực và sự hy sinh thầm lặng của cán bộ chiến sĩ trong các chuyên án này?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Đấu tranh với tội phạm ma túy là một trong những lĩnh vực công tác đặc biệt khó khăn, phức tạp và nguy hiểm. Các đối tượng phạm tội ma túy hiện nay thường hoạt động theo đường dây khép kín, có sự câu kết xuyên quốc gia, sử dụng vũ khí nóng, công nghệ cao và sẵn sàng chống trả quyết liệt khi bị phát hiện, bắt giữ.

Để triệt phá thành công một chuyên án ma túy lớn, cán bộ, chiến sĩ phải trải qua quá trình trinh sát, xác minh, theo dõi trong thời gian dài, có khi kéo dài nhiều tháng, thậm chí nhiều năm. Quá trình đó đòi hỏi sự kiên trì, bản lĩnh, tinh thần trách nhiệm rất cao và phải đối mặt với nhiều áp lực, nguy hiểm.

Mỗi chuyên án ma túy thành công đều là kết quả của hàng tháng, thậm chí hàng năm bền bỉ đấu tranh của cán bộ, chiến sĩ; phía sau những con số chiến công là rất nhiều mồ hôi, công sức, sự hy sinh thầm lặng và cả những hiểm nguy luôn thường trực. Không ít đồng chí đã bị thương, thậm chí có những cán bộ, chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong cuộc đấu tranh với tội phạm ma túy.

Tuy nhiên, với tinh thần "vì nước quên thân, vì dân phục vụ", lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy luôn nỗ lực vượt qua mọi khó khăn, gian khổ, quyết tâm đấu tranh, ngăn chặn nguồn cung ma túy, góp phần bảo vệ cuộc sống bình yên, hạnh phúc của Nhân dân.

Có thể nói, mỗi kilogam ma túy bị thu giữ, mỗi đường dây tội phạm bị triệt phá không chỉ là kết quả của các biện pháp nghiệp vụ mà còn là sự đánh đổi bằng mồ hôi, công sức, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm rất lớn của cán bộ, chiến sĩ trên mặt trận phòng, chống ma túy.

Thực tiễn đã có nhiều cán bộ, chiến sĩ bị thương, phơi nhiễm nguy hiểm, thậm chí hy sinh trong khi thực hiện nhiệm vụ. Đó là những mất mát không thể bù đắp nhưng cũng là minh chứng rõ nét cho tinh thần "vì nước quên thân, vì dân phục vụ" của lực lượng Cảnh sát điều tra tội phạm về ma túy.

Bảo vệ giới trẻ trước hiểm họa ma túy là bảo vệ tương lai của đất nước

Theo đồng chí, nguyên nhân nào khiến ma túy đang có xu hướng trẻ hóa đối tượng sử dụng và đâu là giải pháp căn cơ để bảo vệ giới trẻ trước hiểm họa ma túy?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Xu hướng trẻ hóa người sử dụng ma túy xuất phát từ nhiều nguyên nhân, trong đó có sự tò mò, tâm lý thích thể hiện bản thân, thiếu kỹ năng phòng vệ trước những cám dỗ, đặc biệt là sự tác động từ không gian mạng và các loại ma túy tổng hợp, ma túy núp bóng được quảng cáo dưới nhiều hình thức tinh vi.

Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là phải xây dựng được "lá chắn" từ sớm cho thế hệ trẻ. Đó là sự quan tâm của gia đình, sự giáo dục của nhà trường, sự đồng hành của các tổ chức đoàn thể và môi trường xã hội lành mạnh để thanh thiếu niên có điều kiện học tập, rèn luyện và phát triển toàn diện. Chúng tôi xác định, bảo vệ thế hệ trẻ trước hiểm họa ma túy chính là bảo vệ tương lai của đất nước.

Vì vậy, công tác phòng ngừa phải được đặt ở vị trí trung tâm, lấy người dân làm chủ thể, lấy thanh thiếu niên làm đối tượng ưu tiên và huy động sức mạnh của cả hệ thống chính trị tham gia xây dựng môi trường sống không ma túy. Muốn đẩy lùi ma túy bền vững, phải bắt đầu từ việc tuyên truyền để thanh thiếu niên nói không với ma túy; bởi mỗi bạn trẻ được bảo vệ là thêm một tương lai được giữ gìn cho đất nước.

Công tác phối hợp giữa lực lượng công an với gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương hiện nay được triển khai ra sao để xây dựng "lá chắn" phòng ngừa ma túy từ sớm, từ xa?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Chúng tôi xác định phòng ngừa là giải pháp căn cơ, lâu dài trong công tác phòng, chống ma túy. Muốn ngăn chặn ma túy từ sớm, từ xa thì phải phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, trong đó gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Thời gian qua, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với các ngành, các cấp đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục pháp luật, kỹ năng phòng tránh ma túy trong trường học, khu dân cư; đồng thời triển khai nhiều mô hình phòng, chống ma túy tại cơ sở, gắn với phong trào toàn dân bảo vệ an ninh Tổ quốc và xây dựng xã, phường, đặc khu không ma túy.

Bên cạnh đó, lực lượng Công an cơ sở thường xuyên phối hợp với gia đình, nhà trường trong việc nắm tình hình, quản lý, giáo dục, hỗ trợ thanh thiếu niên có nguy cơ cao; kịp thời phát hiện, ngăn chặn các hành vi liên quan đến ma túy ngay từ khi mới phát sinh.

Có thể nói, gia đình là tuyến phòng thủ đầu tiên, nhà trường là môi trường giáo dục quan trọng và chính quyền địa phương là lực lượng tổ chức, huy động các nguồn lực xã hội. Khi ba chủ thể này phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an sẽ tạo thành "lá chắn" vững chắc để phòng ngừa ma túy từ sớm, từ xa, bảo vệ thế hệ trẻ và giữ gìn sự bình yên của cộng đồng.

Với những người từng lầm lỡ vì ma túy, lực lượng chức năng có những giải pháp gì để vừa đấu tranh xử lý nghiêm minh, vừa hỗ trợ họ tái hòa nhập cộng đồng, tránh tái nghiện?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta là xử lý nghiêm minh đối với các hành vi phạm tội về ma túy, nhưng đồng thời quan tâm hỗ trợ người nghiện và người sau cai nghiện tái hòa nhập cộng đồng, ổn định cuộc sống, tránh tái nghiện.

Thời gian qua, lực lượng Công an đã phối hợp chặt chẽ với các ngành chức năng và chính quyền địa phương trong công tác quản lý người nghiện, tổ chức cai nghiện, hỗ trợ học nghề, tạo việc làm và thực hiện các chính sách an sinh xã hội đối với người sau cai nghiện. Chúng tôi xác định, nếu chỉ cai nghiện mà không giúp họ có cơ hội việc làm, được gia đình và xã hội đón nhận thì nguy cơ tái nghiện vẫn rất cao.

Vì vậy, bên cạnh công tác đấu tranh, trấn áp tội phạm ma túy, chúng tôi đặc biệt chú trọng các giải pháp phòng ngừa, quản lý, hỗ trợ tái hòa nhập cộng đồng. Mục tiêu cuối cùng không chỉ là giảm số người nghiện mà còn giúp những người từng lầm lỡ có cơ hội làm lại cuộc đời, trở thành công dân có ích cho xã hội.

Có thể nói, trao cho người sau cai nghiện một cơ hội hòa nhập chính là góp phần ngăn ngừa tái nghiện và bảo đảm an ninh, trật tự ngay từ cơ sở.

Mỗi người dân là một "lá chắn" trước hiểm họa ma túy

Nhân Ngày toàn dân phòng, chống ma túy 26/6, đồng chí muốn gửi gắm thông điệp gì tới người dân, đặc biệt là thế hệ trẻ, trong cuộc chiến nói không với ma túy?

Đại tá Nguyễn Đức Tuấn: Nhân Ngày toàn dân phòng, chống ma túy 26/6, tôi mong muốn mỗi người dân hãy nâng cao nhận thức, trách nhiệm và chủ động tham gia phòng, chống ma túy ngay từ gia đình, nhà trường và cộng đồng nơi mình sinh sống.

Đối với thế hệ trẻ, tôi muốn nhắn gửi rằng: ma túy không chỉ hủy hoại sức khỏe, tương lai của mỗi cá nhân mà còn ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình và sự phát triển của đất nước. Các bạn hãy trang bị cho mình kiến thức, bản lĩnh và lối sống lành mạnh để nói không với ma túy, không thử dù chỉ một lần.

Mỗi người dân là một chiến sĩ trên mặt trận phòng, chống ma túy; mỗi gia đình, nhà trường và khu dân cư là một pháo đài phòng ngừa ma túy. Khi toàn xã hội cùng chung tay hành động, chúng ta sẽ xây dựng thành công những cộng đồng an toàn, lành mạnh và không ma túy.

Hiện nay, công an các tỉnh, thành phố đang triển khai cao điểm 45 ngày "quét sạch" ma túy. Đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa, quyết tâm và hiệu quả bước đầu của chiến dịch này đối với công tác phòng, chống ma túy trên toàn quốc?

Đại tá Nguyễn Trọng Tuấn: Đợt cao điểm tấn công, trấn áp tội phạm và tệ nạn ma túy thể hiện quyết tâm rất cao của Bộ Công an và Công an các địa phương trong thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về tăng cường công tác phòng, chống và kiểm soát ma túy, hướng tới mục tiêu xây dựng các xã, phường, đặc khu không ma túy.

Ý nghĩa quan trọng nhất của đợt cao điểm này không chỉ là đấu tranh, triệt phá các đường dây, đối tượng phạm tội về ma túy mà còn tập trung rà soát, quản lý chặt chẽ người nghiện, người sử dụng trái phép chất ma túy, làm sạch địa bàn, kéo giảm nguồn cung, nguồn cầu và các nguy cơ phát sinh tội phạm, tệ nạn xã hội liên quan đến ma túy.

Qua thời gian triển khai, nhiều địa phương đã đạt được những kết quả tích cực, phát hiện, xử lý nhiều vụ án, đối tượng ma túy; đồng thời huy động được sự tham gia của cả hệ thống chính trị và Nhân dân trong công tác phòng ngừa, tố giác tội phạm. Điều đó cho thấy khi có sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt từ cơ sở thì hoàn toàn có thể tạo chuyển biến rõ nét về tình hình ma túy trên địa bàn.

Chúng tôi xác định đây không chỉ là một đợt cao điểm mang tính chiến dịch mà còn là bước tạo đà để xây dựng cơ chế phòng ngừa, quản lý và kiểm soát ma túy bền vững, góp phần bảo đảm an ninh, trật tự và cuộc sống bình yên của Nhân dân.

Xin trân trọng cảm ơn đồng chí!

Ngọc Hân